Traduko de Katulo 34
Enkonduko
En ĉi tiu poemo, Katulo parolas pri la vasaloj de Diana, kiu estas la grek-romia variaĵo de Artemiso. Ŝi estas la diino de la ĉasado kaj virgulino. Tial Katulo referencas knabinojn kaj ĉastajn knabojn kiel ŝiajn vasalojn. Ĉi tiu kanto honoras la diinon, kiu lasis ilin kanti. En linioj unu ĝis kvar, li prezentas la diinon kaj kion ŝi faris por knaboj kaj knabinoj.
Tiam, en la sekva kvarlinia strofo, li skribas pri kiel kaj kie ŝi naskiĝis. Kiel la filino de Jovo (Zeŭso) kaj Latona, ŝi naskiĝis apud la olivarbo. En la sekva kvarlinia strofo, li parolas pri tio, kiel Diana estas la plejpotenca sinjorino de naturo. Li mencias montojn, verdajn arbarojn, valojn kaj riverojn kiel partojn de ŝia regno.
En linioj 13-16, li skribas pri tio, per kiuj nomoj homoj nomas ŝin. Ŝi estas Junono Lucina, nomita pro siaj gepatroj. Kaj, patrinoj vokas ŝian nomon, kiam ili suferas akuŝajn dolorojn, ĉar ŝi ankaŭ estas la diino de akuŝo. Ŝi ankaŭ estas nomata Trivia kaj Luno, ĉar ŝi ankaŭ estas la diino de la luno, kontraste al ŝia ĝemela frato Apolono, kiu estas la dio de la suno. Katulo diras, ke ŝi ankaŭ estas la diino de falsa lumo, ĉar la luno ne alportas la veran lumon de tago.
En la sekva kvarlinia strofo, li parolas pri tio, kiel ŝi helpas mezuri la monatojn kaj jarojn. Kiel la diino de la luno, farmistoj uzas ŝin por determini, kiam rikolti kaj alporti hejmen fruktojn kaj la labordonaĵojn de la terkulturisto.
Por fini ĉi tiun odon al Diana, Katulo deziras, ke homoj daŭre honoru ŝin per kiu ajn nomo ili volas nomi ŝin. Li finas la lastan kvarlinian strofon esperante, ke ŝi daŭre tenu Romianojn sekuraj. Ĉi tiu poemo estas unu el liaj plej ĉarmaj, dum li honoras virgan diinon. Por tiuj, kiuj konas la poezion de Katulo, ĉi tiu honoro ŝajnas iom nekonvena por li, ĉar la plimulto de liaj poemoj temas pri sekso aŭ insultoj.
Carmen 34
| Linio | Latina teksto | Esperanta traduko |
|---|---|---|
| 1 | DIANAE sumus in fide | Ni knabinoj kaj ĉastaj knaboj |
| 2 | puellae et pueri integri: | estas vasaloj de Diana. |
| 3 | Dianam pueri integri | Diana, lasu nin kanti, |
| 4 | puellaeque canamus. | ĉastaj knaboj kaj knabinoj. |
| 5 | o Latonia, maximi | Ho filino de Latona, |
| 6 | magna progenies Iouis, | granda idaro de la plej granda Jovo, |
| 7 | quam mater prope Deliam | kiun via patrino naskis |
| 8 | deposiuit oliuam, | apud la delia olivarbo, |
| 9 | montium domina ut fores | por ke vi estu la sinjorino |
| 10 | siluarumque uirentium | de montoj kaj verdaj arbaroj, |
| 11 | saltuumque reconditorum | kaj kaŝitaj valoj |
| 12 | amniumque sonantum: | kaj sonantaj riveroj; |
| 13 | tu Lucina dolentibus | vi estas nomata Junono Lucina |
| 14 | Iuno dicta puerperis, | de patrinoj en akuŝaj doloroj, |
| 15 | tu potens Triuia et notho es | vi estas nomata potenca Trivia kaj Luno |
| 16 | dicta lumine Luna. | kun falsa lumo. |
| 17 | tu cursu, dea, menstruo | Vi, diino, mezuras per monata kurso |
| 18 | metiens iter annuum, | la cirkviton de la jaro, |
| 19 | rustica agricolae bonis | vi plenigas per bonaj fruktoj |
| 20 | tecta frugibus exples. | la kamparanan hejmon de la terkulturisto. |
| 21 | sis quocumque tibi placet | Estu sanktigita per kiu ajn nomo vi volos; |
| 22 | sancta nomine, Romulique, | kaj kiel antaŭe vi kutimis, |
| 23 | antique ut solita es, bona | per bona helpo tenu sekura |
| 24 | sospites ope gentem. | la rason de Romulo. |
