Traduko de Katulo 49
Enkonduko
En tiu poemo Katulo skribas pri sia advokato, Marko Tulio. Tiu viro estas posteulo de Romulo, la unua reĝo de Romo. Romulo estas la ĝemela frato de Remo, kaj ili ambaŭ estas posteuloj de Eneo, kiu postvivis la Trojan militon kaj helpis fondi Lation.
Laŭ Katulo, la posteuloj de Romulo estas elstaraj oratoroj. Tulio ankaŭ estis konata kiel Cicerono, kaj li faris paroladon por Celio, kiam tiu estis akuzita pri provita murdo kontraŭ Lesbio. Kiam Cicerono faris la paroladon, li defendis Celion per insultado de Lesbio. La ideo estis, ke se li admonus ŝin, la juĝisto kaj ĵurio komprenus, kial Celio volis veneni ŝin. Kelkajn jarojn antaŭ ol Cicerono faris la paroladon, kiu kastigis Lesbion, ŝia frato ekzilis lin kaj detruis lian hejmon.
En tiu poemo Katulo laŭdis Tulion, laŭdante lian kapablon fari paroladon. Li prenis tri liniojn por laŭdi ĉiujn posteulojn de Romulo. Poste, en la kvara linio, Katulo dankis lin. Sed en la kvina kaj sesa linioj li insultis la kapablon de Tulio kiel poeto. Li nomis lin la plej malbona el ĉiuj poetoj. En la sesa kaj sepa linioj li faris strangan logikan asocion, nomante lin la plej malbona poeto, ĉar li estas la plej bona advokato.
Estas malfacile diri, ĉu Katulo vere laŭdas Tulion, aŭ ĉu li sarkasme mokas lin. Tra sia poemo Katulo montras, kiom li amas Lesbion, kaj Tulio tiom malhonoris ŝin en sia parolado, ke la viro, kiu provis mortigi ŝin, estis liberigita de ajna kulpo. Pro la rilato de Katulo kun Lesbio, eble estas malfacile imagi, ke li trovas Tulion granda oratoro. Sed li ja sukcesis liberigi sian klienton, do Katulo povus laŭdi lin pro lia kapablo — kiom ajn li eble ne ŝatis la rezulton.
Karmeno 49
| Linio | Latina teksto | Esperanta traduko |
|---|---|---|
| 1 | DISERTISSIME Romuli nepotum, | Plej lerta en parolado el la posteuloj de Romulo, |
| 2 | quot sunt quotque fuere, Marce Tulli, | ĉiuj kiuj estas, kaj ĉiuj kiuj estis, kaj ĉiuj kiuj estos |
| 3 | quotque post aliis erunt in annis, | poste en aliaj jaroj, Marko Tulio, |
| 4 | gratias tibi maximas Catullus | al vi siajn plej varmegajn dankojn Katulo donas, |
| 5 | agit pessimus omnium poeta, | la plej malbona el ĉiuj poetoj; |
| 6 | tanto pessimus omnium poeta, | tiom la plej malbona poeto el ĉiuj |
| 7 | quanto tu optimus omnium patronus. | kiom vi estas la plej bona advokato el ĉiuj. |
