Traduko de Katulo 56
Enkonduko
En tiu poemo Katulo parolas al sia amiko Katono pri stranga spektaĵo. En linioj unu kaj du Katulo parolas rekte al Katono por rakonti al li pri io amuza kaj absurda, kio igos lin ridi. En la tria linio li ripetas, ke Katono ridos tiom kiom li amas Katulon. Poste li ripetas en la kvara linio kiom absurda kaj amuza la afero estas.
En la kvina linio Katulo malkaŝas la amuzan aferon: ke juna knabo kaj knabino havis seksajn rilatojn. Poste Katulo finas la poemon dividante, ke li volis plaĉi al Diono (la diino) per ataki la knabon per sia «rigida afero» kvazaŭ ĝi estus lanco.
Post vidi la frazon «rigida afero» en la lasta linio de la poemo, ekestas kialo por ree rigardi la aliajn aludojn al «afero» tra la poemo. Ĉu Katulo aludis al sia peniso tra la poemo? Ĉu tio estis la rigida afero, kiun li trovis amuza? Aŭ ĉu la amuza afero estis vidi junan knabon havi seksajn rilatojn? La amuza parto ankaŭ povus esti, ke post kiam la knabo finis la seksajn rilatojn kun la knabino, Katulo tiam havis seksajn rilatojn kun li, atakante lin per sia rigida afero kaj uzante ĝin kiel lancon.
La Katono, al kiu Katulo aludas, povus esti Katono la Juna, kiu estis oratoro, kiu kandidatiĝis por ofico kaj perdis. Li estis politike aktiva dum la tempo de Katulo kaj li ne estis admiranto de Cezaro — kiel Katulo. Katono provis sinmortigi ĉar li ne volis vivi en mondo kun Cezaro ĉe la stirilo. Katono uzis sian propran glavon por pikti sin, sed li malsukcesis en la provo. Li fine mortis pro sangoperdo kaj pro eltiri siajn proprajn intestojn. Estis terura morto, kiu ne okazis rapide. Ĉar Katulo ŝatus Katonon pro lia politika starpunkto kontraŭ Cezaro, estas dube, ke Katulo skribis tiun poemon kiel respondon al la sinmortiga malsukceso de Katono.
Karmeno 56
| Linio | Latina teksto | Esperanta traduko |
|---|---|---|
| 1 | O REM ridiculam, Cato, et iocosam, | Ho, Katono, kia absurde amuza afero, |
| 2 | dignamque auribus et tuo cachinno! | inda ke vi aŭdu kaj ridu pri ĝi! |
| 3 | ride quidquid amas, Cato, Catullum: | Ridu tiom kiom vi amas Katulon, Katono. |
| 4 | res est ridicula et nimis iocosa. | La afero estas tro absurda kaj amuza. |
| 5 | deprendi modo pupulum puellae | Mi ĵus trovis junan knabon havantan seksajn rilatojn kun knabino: |
| 6 | trusantem; hunc ego, si placet Dionae, | Se plaĉas al Diono, mi atakis lin |
| 7 | pro telo rigida mea cecidi. | per mia rigida afero, uzante ĝin kiel lancon. |
