Traduko de Katulo 90
Enkonduko
Tio estas alia el la poemoj de Katulo, kiu fokusas al la viro, kiun li malamas: Gelio. En tiu li alparolas la incestajn rilatojn de Gelio kun sia patrino. En la poemo Katulo parolas pri la rilatoj rezultantaj en la naskiĝo de infano. Li esperas, ke la infano fariĝos mago, kio estas aludo al la magoj el la zoroastrismo de tio, kion ni nun nomas Irano. Katulo aludas al Persio kaj al tio, kiel la magoj komprenis la arton de aŭgurado aŭ sortodirado.
Katulo ne deziras bonan aferon al «la malpia komerco», kio estas evidenta kiam li parolas pri «la malnatura religio de la Persoj» en la kvara linio. Li kredas, ke kaj la rilatoj kaj la religio estas malnaturaj. En la tria linio li diras al la leganto, ke la mago devas esti la infano de filo kaj patrino, ĉar la religio estas tiel malnatura. En la kvina linio li aludas al la akcepteblaj himnoj, kiujn ili kantas al la dioj.
En la sesa linio li aludas al la altaro, kiu estis uzata por fandi grasan kapon. «Caul» (kapo/membrano) havas du signifojn. Unu estas kapvesto, kiun virinoj portas. La alia estas la membrano, kiu kovras feton. Kvankam persaj virinoj ja portis kapvestojn, Katulo plej verŝajne aludas al la amnia membrano, kiu kovras novnaskitajn bebojn, precipe ĉar li nomis la kapon «grasa».
Katulo havas seriozajn problemojn kun Gelio, kiu havas tiom multajn malnaturajn seksajn rilatojn kun viroj kaj virinoj. En sia poemo Katulo parolas pri Gelio havanta rilatojn kun viroj kaj kun aliaj familiaj membroj. Tiu poemo montras iujn kulturajn elementojn same kiel pensojn pri sekseco. Katulo montras, ke li (kaj verŝajne aliaj romanoj) ne tre alte taksis la Persojn.
La romanoj ja uzis la rekomendojn de aŭguroj, do tio ne estus la problemo. Kio estus problematika estas la bruligado de la membrano. Beboj kutime estis enfermitaj en ili, do Katulo povus sugesti, ke la infano de Gelio eble bruligus aliajn infanojn!
Karmeno 90
| Linio | Latina teksto | Esperanta traduko |
|---|---|---|
| 1 | NASCATVR magus ex Gelli matrisque nefando | El la malpia komerco de Gelio kaj lia patrino |
| 2 | coniugio et discat Persicum aruspicium: | naskiĝu mago, kaj lernu la persan arton de aŭgurado; |
| 3 | nam magus ex matre et gnato gignatur oportet, | ĉar mago devas esti la idaro de patrino kaj filo, |
| 4 | si uera est Persarum impia religio, | se la malnatura religio de la Persoj estas vera, |
| 5 | gratus ut accepto ueneretur carmine diuos | por ke ilia infano adoru la diojn per akcepteblaj himnoj, |
| 6 | omentum in flamma pingue liquefaciens. | dum fandante la grasan membranon en la altara flamo. |
