Traduko de Katulo 112
Enkonduko La defio en kompreno de Katulo 112 estas decidi, en kiu tono oni devas legi tiun poemon. ĈuKatulo** estas serioza aŭ sarkasma?** Ĉu li mokas Nason? Aŭ ĉu li kritikas lin? La alia defio estas decidi, ĉu la poemo temas pri viro aŭ pri parto de viro. Ĉar la poemo estas nur unu distiko longa, restas tre malmulte da informo por fari tradukon kaj analizon kompletan kaj kompreneblan.
Se la poemo temas pri viro nomita Naso, li verŝajne estas granda viro, kiu havas virajn amantojn. Kiam li mencias virojn, kiuj lin «disŝirus», li aludas al viroj interesitaj pri seksa rilato kun li. Poste Katulo nomas Nason sodomito — la angla (kaj esperanta) traduko de pathicus, la lasta latina vorto de la poemo — montrate, ke li submetiĝas al seksa ago.
Se la poemo temas pri korpoparto, specife nazo, tiam tio ne estus la unua fojo, ke Katulo skribis pri nazo de viro. La demando koncernas la signifon de la latina vorto multus, kiu aperas trifoje en la poemo. Naso povus esti nazo, kiu povus ankaŭ esti subtila aludo al peniso. Tio estas streĉita interpreto, sed Katulo jam faris ion similan en poemo 13, kiam li parolas pri Fabulo fariĝanta nazo.
Multus povas signifi granda, intensa aŭ teda, do estas malfacile kompreni, kiom ofte la nazo estas nomata granda, aŭ ĉu Katulo fakte celas ion alian. La nazo aŭ la viro povus esti granda, sed li ankaŭ povus esti intensa aŭ eĉ pli. Estus logike uzi la tedan aŭ intensan priskribon en la linio, kiu finiĝas per pathicus. Se la poemo temas pri nazo, la sodomio povus aludi al tio, kiel malbona aŭ «disŝira» odoro povus damaĝi la nazon.
Karmeno 112
| Linio | Latina teksto | Esperanta traduko |
|---|---|---|
| 1 | MVLTVS homo es, Naso, neque tecum multus homo | Vi estas granda viro, Naso, sed ne granda nombro da viroj |
| 2 | te scindat: Naso, multus es et pathicus. | vin disŝirus: Naso, vi estas granda viro kaj sodomito. |
