Traduko de Katulo 98
Enkonduko
En tiu poemo Katulo insultas Victius. Li ofte nomas Victius malbonodorulo, sed en tiu poemo li estas naŭza. Katulo diras al Victius, ke li meritas tion, kion babilemuloj kaj idiotuloj ricevas — langon, kiu ŝatus leki la anusaĵon kaj lignajn ŝuojn de kamparano. En la mondo de Katulo kamparano estas ekvivalenta al farmisto. Por Katulo farmisto estus malpura kaj de malalta klaso, precipe konsiderante, ke Katulo estas urba loĝanto.
En la lastaj du linioj de la poemo Katulo diras al Victius, ke ĉio, kion li devas fari por detrui ĉiujn, estas malfermi sian buŝon. Katulo uzas la vorton «tute» dufoje en la kvinaj kaj sesaj linioj. Unufoje kiam li aludas al tio, kiel Victius detruos ĉiujn, kaj denove kiam Victius faras tion, kion li deziras. Pensu pri «tute» kiel ekvivalenta al «komplete».
Fakuloj estas necertaj, kiu estas Victius, sed ili estas certaj, ke Katulo trovas lin naŭza. Li devas paroli kun vulgaraĵoj. Li ankaŭ devas diri aferojn, kiuj ne havas sencon. Kun Katulo dezirante tion, kion babilemuloj kaj idiotuloj ricevas, Victius devas neniam ĉesi paroli. Por la romanoj, homoj, kiuj parolas konstante kaj diras nenion gravan, devas esti malestimataj de inteligentaj homoj.
Estas ankaŭ bona ŝanco, ke Victius havas malbonan spiron. Ĉar Katulo aludas al li kiel malbonodora en aliaj poemoj, lia malbona spiro povus esti mortiga. Por Katulo malbona spiro estus justa kaŭzo por insulta poemo. La anusaĵo kaj lignaj ŝuoj de farmistoj malbone odorus, kaj leki tiujn aferojn kaŭzus al iu havi malbonan spiron. Se li povus mortigi homojn per malfermi sian buŝon (sen fari ajnajn bruojn aŭ diri ajnajn vortojn), lia spiro devas esti el la plej malbonaj, kiujn Katulo iam odoris.
Karmeno 98
| Linio | Latina teksto | Esperanta traduko |
|---|---|---|
| 1 | IN te, si in quemquam, dici pote, putide Victi, | Vi, se iu ajn viro, naŭza Victius, meritas |
| 2 | id quod uerbosis dicitur et fatuis. | tion, kio estas dirita pri babilemuloj kaj idiotuloj. |
| 3 | ista cum lingua, si usus ueniat tibi, possis | Kun tia lango, se ŝanco venus al vi, vi povus leki |
| 4 | culos et crepidas lingere carpatinas. | la anusaĵon kaj lignajn ŝuojn de kamparano. |
| 5 | si nos omnino uis omnes perdere, Victi, | Se vi volas detrui nin ĉiujn tute, Victius, |
| 6 | hiscas: omnino quod cupis efficies. | simple malfermu vian buŝon: vi tute faros tion, kion vi deziras. |
