Traduko de Katulo 80
Enkonduko
La poemoj de Katulo montras al la mondo, ke Romo dum antikvaj tempoj estis malferma al rilatoj de ĉiuj specoj. En poemo 80 Katulo** skribis pri Gelio, kiun li trovis perversa kaj naŭza viro**. Gelio havis seksajn rilatojn kun pluraj viroj, kiuj konfuzis Katulon, kiu ankaŭ havis samseksajn rilatojn. Ne estis, ke la rilatoj estis samseksaj, kio ĝenis Katulon — estis la naturo de la rilatoj, kiu perpleksigis lin.
En tiu poemo Katulo parolas pri Gelio kaj pri tio, kiel li faras felaĉion al viroj, nome al viro nomita Viktoro. En la unuaj kvar linioj Katulo scivolas, kio estas la kialo, kial Gelio vekiĝas kun blankaj lipoj post longa dormeto. Li tiam demandas, ĉu la onidiro estas vera, ke li «glutas la grandajn erektojn de viro». En linioj sep kaj ok Katulo diras, ke la krevintaj femuroj de Viktoro proklamas ĝin, ĉar la lipoj de Gelio montras la likvon, kiun li «melkis».
Ŝajnas, ke Katulo ne hontigas Gelion. Li simple scivolas, kial Gelio aspektas kiel li aspektas post vekiĝo. Katulo aludas al la koloro blanka plurfoje. Tio povus esti aludo al «albus kaj ater», kiu estis samseksa termino uzata por priskribi virajn samseksajn rilatojn. La albus estis la ina, la ricevanto en la rilato, dum la ater estis la vira en la rilato. Plej verŝajne la aludoj al Gelio havanta blankajn lipojn estis ankaŭ aludo al li esti la ina rolo en la rilatoj, kiujn li havis kun viroj.
Ofte, kiam Katulo skribis poemojn, kiuj ne estis afablaj, li uzis mokan tonon. En tiu poemo tiu moka tono ne ekzistas. Li menciis onidirojn, kio montras, ke homoj parolas malbone pri Gelio. Estas nenio elaĉeta pri Gelio en la poemo de Katulo pri tiu viro. La sola persono, kiu eble estis feliĉa kun Gelio, estis Viktoro, kiu certe spertis plezuron per la agoj de Gelio.
Karmeno 80
| Linio | Latina teksto | Esperanta traduko |
|---|---|---|
| 1 | QVID dicam, Gelli, quare rosea ista labella | Kian kialon mi povas doni, Gelio, kial tiuj ruĝaj lipoj |
| 2 | hiberna fiant candidiora niue, | fariĝas pli blankaj ol neĝo |
| 3 | mane domo cum exis et cum te octaua quiete | kiam vi leviĝas matene aŭ la oka horo vekas vin |
| 4 | e molli longo suscitat hora die? | el via mola siesto en la longaj horoj de la tago? |
| 5 | nescio quid certe est: an uere fama susurrat | Io certe estas: ĉu la onidiro estas vera |
| 6 | grandia te medii tenta uorare uiri? | ke vi glutas la grandajn erektojn de viro? |
| 7 | sic certe est: clamant Victoris rupta miselli | Tiel certe estas: la krevintaj femuroj de kompatinda Viktoro proklamas ĝin, |
| 8 | ilia, et emulso labra notata sero. | kaj viaj lipoj markitaj de la likvo, kiun vi melkis. |
