Traduko de Katulo 45
Enkonduko
La rakonto de Akme kaj Septimio estas unu de vera amo. En tiu poemo de Katulo, Septimio diras al Akme ke li amas ŝin ĝis malespero. Por pruvi kiom li amas ŝin, li diras ke se li ne povus daŭre ami ŝin sian tutan vivon, li ŝatus renkonti leonon por ke li povu morti per ĝiaj manoj en Libio aŭ Barato.
Katulo tiam parolas pri Amo, kiel propra nomo. Tio plej verŝajne estas referenco al Kupido. Amo sidas maldekstre kaj ternas bonvolon. Tuj post la terno, Akme klinas sian kapon reen kaj kun siaj okuloj plenaj de amo, diras al Septimio ke ŝi amas lin ĝis «la flamo profunde en mia fandanta medolo». Ŝi ankaŭ petas ke ili servu nur unu majstron (plej verŝajne Amon).
Tiam, amo moviĝas dekstren kaj ternas pli da bonvolo al la paro. Katulo tiam diras ke ili vivas koro-en-koro, amante unu la alian sole. Septimio amas nur Akmen, kaj Akme estas fidele enama al li.
Por fini tiun belan poemon, Katulo demandas du demandojn: «Kiu iam vidis homojn pli benitajn?» kaj «Kiu iam vidis pli fortunan amon?» Katulo eble atendas ke liaj legantoj ne povos respondi la demandojn. Li ankaŭ eble esperas ke iam li kaj Lesbio povas esti la respondoj al tiuj demandoj.
Tio estas simpla poemo, sed ekzistas iom da ironio en ĝi. La simpleco ne kongruas kun la komplekseco de amo. Eĉ kvankam Katulo uzis la demandojn ĉe la fino, la demando kiun legantoj devus demandi estas ĉu ili vere amas unu la alian, aŭ ĉu ilia amo estas regata de la terno de Kupido. Ili estas vere benitaj de Kupido kaj ili estas fortunaj ke Kupido sidis maldekstre kaj dekstre. Ili eble ne estas benitaj per reala amo, sed ili estis benitaj de la dioj.
La amo inter Akme kaj Septimio estas plena de pasio, sed ĉu ekzistas senkondiĉa amo? Kiam Katulo skribis pri Lesbio, li fokusis pri kiel li volis havi pli ol pasion kun ŝi. Li volis amon sen limoj. Estas malfacile kredi ke la idilia amo inter Akme kaj Septimio estas la tipo de amo kiun li volas kun Lesbio. Ĝi eble daŭros, sed la amo ne estas profunda.
Karmeno 45
| Linio | Latina teksto | Esperanta traduko |
|---|---|---|
| 1 | ACMEN Septimius suos amores | Septimio, tenante en siaj brakoj |
| 2 | tenens in gremio ‘mea’ inquit ‘Acme, | sian karan Akmen, diras: «Mia Akme, |
| 3 | ni te perdite amo atque amare porro | se mi ne amas vin ĝis malespero, kaj se mi ne pretas |
| 4 | omnes sum assidue paratus annos, | daŭre ami vin konstante tra ĉiuj miaj jaroj, |
| 5 | quantum qui pote plurimum perire, | tiom kaj tiel distraĵe kiel la plej distraĵa el amantoj, |
| 6 | solus in Libya Indiaque tosta | mi en Libio aŭ sunbruligita Barato |
| 7 | caesio ueniam obuius leoni.‘ | renkontu sole verdokulan leonon» |
| 8 | hoc ut dixit, Amor sinistra ut ante | Kiam li diris tion, Amo maldekstre, |
| 9 | dextra sternuit approbationem. | kiel antaŭe dekstre, ternis bonvolon. |
| 10 | at Acme leuiter caput reflectens | Tiam Akme, iomete klinante sian kapon reen, |
| 11 | et dulcis pueri ebrios ocellos | kisadis per tiu roza buŝo |
| 12 | illo purpureo ore suauiata, | la naĝantajn okulojn de sia amato, |
| 13 | ’sic’ inquit ‘mea uita Septimille, | kaj diris: «Tiel, mia vivo, mia kara Septimio, |
| 14 | huic uni domino usque seruiamus, | tiel ni ĉiam servu tiun unu majstron |
| 15 | ut multo mihi maior acriorque | kiel (mi ĵuras) pli forte kaj furioze brulas en mi |
| 16 | ignis mollibus ardet in medullis.‘ | la flamo profunde en mia fandanta medolo.» |
| 17 | hoc ut dixit, Amor sinistra ut ante | Kiam ŝi diris tion, Amo, kiel antaŭe maldekstre, |
| 18 | dextra sternuit approbationem. | nun dekstre ternis bonvolon. |
| 19 | nunc ab auspicio bono profecti | Kaj nun, ekirante de bona aŭguro, |
| 20 | mutuis animis amant amantur. | koro en koro ili vivas, amante kaj amatataj. |
| 21 | unam Septimius misellus Acmen | La kompatinda Septimio preferas nur Akmen |
| 22 | mauult quam Syrias Britanniasque: | ol tutajn Siriojn kaj Britiojn. |
| 23 | uno in Septimio fidelis Acme | En Septimio, nur en li, lia fidela Akme |
| 24 | facit delicias libidinisque. | prenas sian plenon de amoj kaj plezuroj. |
| 25 | quis ullos homines beatiores | Kiu iam vidis homojn pli benitajn? |
| 26 | uidit, quis Venerem auspicatiorem? | Kiu iam vidis pli fortunan amon? |
