Traduko de Katulo 42
Enkonduko
En tiu poemo Katulo parolas pri virino kiu ne estas Lesbio. Li nomas la virinon «malbela putino» kaj parolas pri kiel ŝi ne redonos liajn tabuletojn. Tiuj tabuletoj enhavas liajn poemojn, liajn hendekasilabojn. Katulo volas sekvi ŝin, kun amiko, por ke li povu ricevi siajn tabuletojn reen.
En linio sep li demandas la leganton kiu ŝi estas. Tiam li respondas la demandon. Li nomas ŝin tiu kun la malbela paŝado kiu ridas kiel «vulgara ŝarlatano». Ŝarlatano estas trompisto, fripono aŭ impostoro. En linio 9 li diras ke ŝi havas la buŝon de hundo.
Li volas stari ĉirkaŭ ŝi kun siaj amikoj kaj riproĉi ŝin por ke ŝi redonu la tabuletojn. Li volas nomi ŝin malpura putino aŭ putra putino. Li nomas ŝin malpuraĵo kaj besto, same kiel ĉiujn aliajn pli malbonajn nomojn kiujn li povas pensi. Konsiderante ke li estas Katulo, li povas pensi multajn!
Poste li diras ke li ne pensas pri ĝi sufiĉe. Li bezonas devigi la virinon ruĝiĝi. Li uzas aliteracion kun la vortoj ruĝiĝi, aŭdaca, besto. Li tiam volas krii al ŝi per pli laŭta voĉo, dirante la samajn aferojn al ŝi por redoni la tabuletojn. Bedaŭrinde, kriado al ŝi ne faros tion kion Katulo volas. Li ricevis nenion pro kriado al ŝi ĉar ŝi ne rimarkas ĝin.
Katulo tiam ekkomprenas ke li bezonas ŝanĝi sian metodon kaj trakti ŝin en pli bona maniero. Anstataŭe, li ekkomprenas ke virino agos en lia favoro se li komplimentas ŝin. En la lasta linio li diras ke li devus nomi ŝin fraŭlino kiu estas modesta kaj ĉasta.
La lastaj tri linioj de la poemo ŝajnas ne esti el la voĉo de Katulo. Anstataŭe, li skribas ilin kvazaŭ lia amiko donas al li konsilon pri kiel akiri tion kion li volas de virino.
Karmeno 42
| Linio | Latina teksto | Esperanta traduko |
|---|---|---|
| 1 | ADESTE, hendecasyllabi, quot estis | Venu de ĉiuj flankoj, hendekasilaboj, kiom ajn |
| 2 | omnes undique, quotquot estis omnes. | vi estas, vi ĉiuj kiom ajn vi estas. |
| 3 | iocum me putat esse moecha turpis, | Malbela putino pensas ke ŝi povas mokadi min, |
| 4 | et negat mihi nostra reddituram | kaj diras ke ŝi ne redonos al mi viajn tabuletojn, |
| 5 | pugillaria, si pati potestis. | se vi povas elteni tion. |
| 6 | persequamur eam et reflagitemus. | Ni sekvu ŝin, kaj postulu ilin reen. |
| 7 | quae sit, quaeritis? illa, quam uidetis | Vi demandas kiu ŝi estas? Tiu kiun vi vidas |
| 8 | turpe incedere, mimice ac moleste | marŝantan per malbela paŝado, ridantan kiel vulgara ŝarlatano |
| 9 | ridentem catuli ore Gallicani. | kun la buŝo de cisalpina hundo. |
| 10 | circumsistite eam, et reflagitate, | Staru ĉirkaŭ ŝi kaj postulu ilin reen, |
| 11 | ’moecha putida, redde codicillos, | «Malpura putino, redonu la tabuletojn, |
| 12 | redde putida moecha, codicillos!‘ | redonu la tabuletojn, malpura putino!» |
| 13 | non assis facis? o lutum, lupanar, | Ĉu vi ne zorgas eĉ moneron? Ho malpuraĵo! Ho besteco! |
| 14 | aut si perditius potes quid esse. | aŭ io ajn alia kion mi povas nomi vin eĉ pli malbone! |
| 15 | sed non est tamen hoc satis putandum. | Sed ni ne devas pensi ke tio sufiĉas. |
| 16 | quod si non aliud potest ruborem | Nu, se nenio alia povas fari ĝin, ni devigu |
| 17 | ferreo canis exprimamus ore. | ruĝiĝon el la aŭdaca vizaĝo de la besto: |
| 18 | conclamate iterum altiore uoce. | kriu denove per pli laŭta voĉo, |
| 19 | ’moecha putide, redde codicillos, | «Malpura putino, redonu la tabuletojn, |
| 20 | redde, putida moecha, codicillos!‘ | redonu la tabuletojn, malpura putino!» |
| 21 | sed nil proficimus, nihil mouetur. | Ni gajnas nenion per tio: ŝi ne zorgas. |
| 22 | mutanda est ratio modusque uobis, | Vi devas ŝanĝi vian planon kaj metodon, |
| 23 | siquid proficere amplius potestis: | se vi povas fari pli bone tiel: |
| 24 | ’pudica et proba, redde codicillos.’ | «Modesta kaj honesta fraŭlino, redonu la tabuletojn.» |
