Traduko de Katulo 10
Enkonduko
Katulo komencas la poemon parolante pri sia amiko Varo, kiu prenis lin de la Forumo. Tiutempe, Katulo ripozis, sed Varo kondukis lin por viziti sian amantinon. Katulo rimarkis, ke la amantino estis “beleta putino” je la unua rigardo. En linio kvar, li diris, ke ŝi estis bonaspekta, ĉar ŝi ne estis maltaŭga en maniero aŭ aspekto.
Tiam en linio kvin, li sciigis, ke kiam li kaj Varo alvenis, ĉiuj komencis fari malgrandan konversacion. Ili eĉ parolis pri Bitinio kaj kia la loko estas nun. Ili parolis pri tio, ĉu li gajnis iun monon dum li estis tie. Poste, Katulo turnas la fokuson de la poemo al Bitinio kaj al la homoj, kiuj loĝas tie. En linio naŭ, li sciigas, ke li respondis la demandojn pri Bitinio kaj pri tio, kiel la homoj de la lando ne povas elpensi kiel reveni al Romo pli grasaj ol kiam ili foriris; tio estas aludo al tio, ke ili ne manĝas multe kaj ne havas multe da mono.
Tiam, en linio 10, li skribis pri pretoro, kiu turmentus la homojn de Bitinio kaj kiu tute ne zorgis pri la homoj sub sia komando. Poste, homoj respondas per pliaj demandoj pri la areo. Ili scivolas, ĉu ekzistas portistoj por lia portseĝo, kaj ke la homoj, kiuj portus lian portseĝon, estas el Bitinio. Katulo diris, ke li konvinkis la knabinon, ke li estis pli bonŝanca ol aliaj homoj.
Li tiam daŭrigas sian rakonton pri Bitinio kaj pri tio, kiel li ne ricevis la nombron da viroj, kiujn li volis, dum li estis tie. Li ne povis trovi eĉ unu. Li volis tian, kiu povus levi lin. Katulo provis igi la knabinon kompati lin, kaj ŝi demandis, ĉu li povus kunhavigi la virojn, pri kiuj li parolis en Bitinio. Katulo diris, ke ŝi parolis kvazaŭ molestanto. Ili daŭre parolis pri la viroj, kiujn li ne ricevis.
Carmen 10
| Linio | Latina teksto | Esperanta traduko |
|---|---|---|
| 1 | VARUS me meus ad suos amores | Mia kara Varo prenis min de la Forumo, |
| 2 | uisum duxerat e foro otiosum, | kie mi senokupiĝis, por viziti lian amantinon, |
| 3 | scortillum, ut mihi tum repente uisum est, | beleta putino, kiel mi pensis je la unua rigardo, |
| 4 | non sane illepidum neque inuenustum, | tute ne maltaŭga en maniero aŭ aspekto. |
| 5 | huc ut uenimus, incidere nobis | Kiam ni alvenis tien, ni ekparolis pri tio kaj ĉi tio, |
| 6 | sermones uarii, in quibus, quid esset | kaj interalie, kia loko |
| 7 | iam Bithynia, quo modo se haberet, | Bitinio nun estas, kiel ĝiaj aferoj fartas, |
| 8 | et quonam mihi profuisset aere. | kaj ĉu mi gajnis monon tie. |
| 9 | respondi id quod erat, nihil neque ipsis | Mi respondis (kio estis vera), ke nek la homoj mem, |
| 10 | nec praetoribus esse nec cohorti, | nek la pretoroj nek ilia skipo povas trovi rimedojn |
| 11 | cur quisquam caput unctius referret, | reveni pli grasaj ol kiam ili foriris, |
| 12 | praesertim quibus esset irrumator | precipe ĉar ili havis tian buŝfikiston kiel pretoron, |
| 13 | praetor, nec faceret pili cohortem. | ulon, kiun tute ne zorgis pri siaj subuloj. |
| 14 | ‘at certe tamen,’ inquiunt ’quod illic | "Nu, sed ĉiuokaze," ili diras, "vi certe devas esti akirinta |
| 15 | natum dicitur esse, comparasti | iujn portistojn por via portseĝo. Oni diras, ke tio estas lando |
| 16 | ad lecticam homines.’ ego, ut puellae | kie ili estas breditaj." Mi, por ŝajnigi al la knabino |
| 17 | unum me facerem beatiorem, | ke mi estas speciale bonŝanca super la cetero, |
| 18 | ‘non’ inquam ’mihi tam fuit maligne | diris, "Aferoj ne iris tiom malice kun mi |
| 19 | ut, prouincia quod mala incidisset, | —malbona kiel la provinco, kiu falis al mia ŝanco— |
| 20 | non possem octo homines parare rectos.’ | ke mi ne povus akiri ok rektajn ulojn." |
| 21 | at mi nullus erat nec hic neque illic | Sed mi havis neniun, nek tie nek ĉi tie, |
| 22 | fractum qui ueteris pedem grabati | sufiĉe fortikan por levi sur sia ŝultro |
| 23 | in collo sibi collocare posset. | la rompitan kruron de malnova kanapo. |
| 24 | hic illa, ut decuit cinaediorem, | Diras ŝi (ĝuste kiel eta sodomieto), |
| 25 | "quaeso" inquit "mihi, mi Catulle, paulum | "Mi petas vin, mia kara Katulo, pruntedonu al mi tiujn sklavojn, pri kiuj vi parolas, por momento; |
| 26 | istos commoda: nam uolo ad Serapim | mi volas ĵus nun esti kondukita al la templo de Serapiso." |
| 27 | deferri." "mane" inquii puellae, | "Haltu," mi diras al la knabino, |
| 28 | "istud quod modo dixeram me habere, | "tion, kion mi ĵus diris pri tiuj sklavoj, ke ili estis miaj, |
| 29 | fugit me ratio: meus sodalis– | tio estis eraro; amiko de mi— |
| 30 | Cinna est Gaius– is sibi parauit. | Gajo Kina ĝi estas—li estis tiu, kiu aĉetis ilin; |
| 31 | uerum, utrum illius an mei, quid ad me? | sed al mi estas egale, ĉu ili estas liaj aŭ miaj, |
| 32 | utor tam bene quam mihi pararim. | mi uzas ilin kvazaŭ mi estus aĉetinta ilin por mi mem: |
| 33 | sed tu insulsa male et molesta uiuis, | sed vi estas stulta, ĝena ulo, |
| 34 | per quam non licet esse neglegentem." | kiu neniam lasas iun esti malatenta." |
