Gea (Tero)

La personigo de la tero kaj la diino de la tero. Gea ankaŭ estis konata kiel Gaia aŭ Ge, sed al la romianoj ŝi estis konata kiel Terra Mater kaj Tellus. Laŭ Diodoro Siculus, ŝia nomo ankaŭ estis Titaea.

Gea naskiĝis kune kun Nikso («Nokto»), Erebo, Tartaro, kaj Eroso («Amo»), el Ĥaoso. Sen kunulo (aŭ verŝajne ŝi kunigis kun Aetero), ŝi naskis Uranon («Ĉielo»), Ourea («Montoj») kaj Pontuson («Maro»).

De sia propra filo Pontuso, ŝi naskis Nereon kaj Forkison; ambaŭ estis antikvaj mardioj.

Ŝi edziĝis al sia alia filo Urano, kiu en tiu tempo fariĝis la suprema reganto de la universo. Ŝi estis la patrino de la Centmanoj (Hekatonĥeiroj), la Ciklopoj kaj la Titanoj (Vidu Kreado).

Kiam ŝia edzo/filo enprizonigis ŝiajn infanojn, la Centmanojn kaj la Ciklopojn sub la tero pro ilia grandeco kaj teruraj aspektoj, Gea konspiris kun sia filo Kronoso por forigi Uranon de potenco. Gea donis rikoltilon al Kronoso per kiu li detranĉis la genitalojn de sia propra patro kaj ĵetis ilin en la maron. El tiuj genitaloj, marŝaŭmo formiĝis tiel ke Afrodite la diino de amo naskiĝis. El la sango kiu falis sur la teron (Gea), novaj infanoj naskiĝis konataj kiel la Gigantoj (Gigantes), Erinioj, kaj Melioj.

Kastrita, Urano estis renversita de sia filo, kiu supozis lian mantelon kiel suprema reganto de la universo. Kronoso kaj liaj fratoj kaj fratinoj (Titanoj) havis altajn lokojn de aŭtoritato sur ĉielo kaj tero (vidu Titanoj). Kronoso estis tiu kiu kreis la Oran Aĝon de la Homaro. Kronoso edziĝis al sia propra fratino, Rea (Ops).

Tamen, lia regado ne povis daŭri. Kronoso rifuzis liberigi la aliajn infanojn de sia patrino el prizono, do ŝi antaŭdiris ke Kronoso falos de potenco pro sia propra filo, same kiel Kronoso detronigis sian propran patron. Kronoso provis malebligi la plenumon de la profetaĵo per englutado de ĉiu infano kiun Rea naskis al li. Nur Zeŭso, la plej juna filo, eskapis la sortojn de siaj gefratoj. Rea kaŝis la bebon (Zeŭson) en Kreto, dum ŝi donis al sia edzo ŝtonon envolvitajn en vindaĵo por engluti.

Kun la helpo de Gea kaj la Okeanidino Metiso, Zeŭso kaŭzis ke Kronoso elvomu la gefratojn de Zeŭso kiam Kronoso ricevis emetikon por trinki. Milito eksplodis inter la Titanoj kaj la pli junaj olimpanoj. Kelkaj Titanoj aliĝis al la olimpanoj, inkluzive de Prometeo. Prometeo laŭdire estis la plej saĝa el la dioj. Prometeo konsilis Zeŭson liberigi la Centmanojn kaj la Ciklopojn. Kun tiuj novaj aliancanoj, Zeŭso havis Kronoson kaj liajn fratojn enprizonigitaj en Tartaro. Zeŭso supozis la mantelon de suprema reganto, sed dividis la mondon kun siaj fratoj, Posejdono kaj Hadeso.

Gea nun estis malfeliĉa kun Zeŭso kaj la olimpanoj pro enprizonigo de la plej multaj el la viraj Titanoj en Tartaro (Submondo). Zeŭso alfrontis novajn danĝerojn de la aliaj infanoj de Gea: unue la monstro Tifono, kaj poste la Gigantoj. Tifono estis la filo de Tartaro kaj Gea. Gea antaŭdiris ke la dioj ne povas venki la Gigantojn krom se ili estas helpitaj de mortula heroo. Zeŭso unue venkis Tifonon, kaj jarcentojn poste venkis la Gigantojn kun la helpo de la heroo Heraklo. Vidu Gigantomakio pri la Gigantoj, sur la paĝo de Heraklo.

Vidu Kreado, Teogonio de Hesiodo.

Alia giganta filo kiun ŝi naskis al Posejdono estis Antaeo (Antaeus), kiu estis mortigita de Heraklo pro defiado de la heroo en luktomaĉo. Antaeo kreskis pli forta kiam ajn li estis ĵetita al la tero, ĉar lia forto venis de sia patrino.

Ŝi havis la kapablon antaŭdiri la estontecon. Ŝi estis la unua orakolo de Delfo antaŭ ol ŝi donis ĝin al sia filino Temiso, titanino. Ŝi profetis la falon de sia filo (Kronoso). Ŝi ankaŭ avertis Zeŭson ke lia dua infano de Metiso renversos lin.

Laŭ la orfika mito, Gea kaj Urano ne estis patrino kaj filo. Prefere, ili estis fratino kaj frato. Ili estis la infanoj de Protogono (Fanes) kaj Nikso.

Ŝia rolo en la orfika Kreado estis malgrava. La orfika Nikso ŝajnis esti transpreninta la rolon de la hesiodea Gea ĉar estis Nikso kiu havis profetan potencon, kaj donis konsilon al tri sinsekvaj regantoj de la mondo: Urano, Kronoso kaj Zeŭso.