Protogono (Faneso)

Kreinta dio. Protogono (Protogonos) estis la unua dio naskita el la Kosma Ovo (Monda Ovo), kiun Ĥaoso kaj Etero produktis laŭ la orfeaj kreadmito. La nomo de Protogono signifas «Unue Naskita», kaj estis li, kiu kreis la universon.

Protogono havis tri malsamajn nomojn. Protogono estis populare konata sub la nomo Faneso, la or-flugilhava dio de lumo kaj amo. Liaj aliaj nomoj estis Ericapaeus (Povo) kaj Metiso (Penso). Tiuj tri aliaj nomoj reprezentis la tri malsamajn aspektojn de la povoj de Protogono.

Protogono estis la unua supera reganto de la universo.

La plej multaj fakuloj identigis Faneson/Protogonon kun Eroso, la greka praa dio de amo. Kiel en la rakonto de Heziodo pri la Kreado, Eroso saltis el Ĥaoso samtempe kun Geo kaj Tartaro, do Eroso estis praa dio, male al postaj mitoj, kie li estis konata al la helena mondo kiel la petola filo de Afrodito (Venuso), kiun la romanoj nomis Kupido. Kiel Eroso li ofte estis nomita Bromios (Tondranto), kiu estis la sama epiteto kiel Dionizo.

Ekzistas iom da konfuzo pri ĉu Niks (Nokto) estis lia patrino, edzino aŭ filino. La fonto, kiun mi havas, diras, ke Niks estis lia filino, kun kiu li havis seksajn rilatojn por naski Ĉielon (Uranon) kaj Teron (Geo).

Kiel Faneso li estis vidata kiel sundio aŭ la dio de lumo. Faneso havis kvar okulojn kaj kapojn de diversaj bestoj. Faneso estis prezentata kiel senseksa dio aŭ dio kun ambaŭ seksoj (androgina estaĵo, t.e. Demiurgo) kun oraj flugiloj. Faneso ankaŭ estis nevidebla, sed li radiis puran lumon.

Protogono aŭ Faneso ankaŭ estis identigita kun la dio Zagreo aŭ Dionizo, aŭ li estis Dionizo. Kiam Zeŭso fariĝis potenca, li glutis Protogonon kaj ĉiujn aferojn, kiujn Protogono kreis. Zeŭso tiam rekreis novan mondon. Poste Zeŭso kunigis kun sia propra filino Persefono, kaj Protogono estis renaskita kiel Zagreo aŭ Dionizo. La Titanidoj tiam mortigis Zagreon, sed Zeŭso savis la koron. Zeŭso glutis la koron de Zagreo kaj poste kunigis kun mortema virino nomita Semele, kaj ŝi naskis Dionizon, la reenkarniĝon de Protogono/Zagreo.