Agamemnono

• Agamemnono
• Ifigenio en Aŭlido
• Murdo de Agamemnono

Agamemnono

Laŭ Homero, Agamemnono (Ἀγαμέμνων) kaj lia frato Menelao estis la filoj de Atreo kaj Aerope, la filino de Katreo de Kreto. La du filoj de Atreo estis konataj kiel la Atreidoj.

Tamen, en la Katalogoj de virinoj kaj la Oresteia de Esĥilo, Atreo estis la patro de Plejsteno. Plejsteno edziĝis al Kleolla, la filino de Diaso, kaj li fariĝis la patro de Agamemnono, Menelao kaj Anaksibia. Tial Atreo estis la avo de Agamemnono kaj Menelao. (Anaksibia edziĝis al Strofio kaj fariĝis la patrino de Pilado.) La parenteco de Agamemnono kaj lia frato kaŭzis konfuzon inter la postaj aŭtoroj.

Kvankam, Apolodoro en sia Biblioteko foje listigis Agamemnonon kaj Menelaon kiel la filojn de Atreo kaj Aerope, sed li ankaŭ listigis ilin kiel la filojn de Plejsteno kaj Aerope. En tiu lasta kazo, Plejsteno estis listigita kiel la filo de Pelopso, ne de Atreo.

---

Agamemnono fariĝis reĝo de Mikeno, la plej potenca regno dum la milito kontraŭ Trojo, dum lia frato Menelao, kiu edziĝis al Heleno, fariĝis reĝo de Sparto.

Agamemnono edziĝis al Klitajmnestro (Κλυταιμνἠστρα), la duonfratino de Heleno, nur post kiam li mortigis ŝian unuan edzon, Tantalon aŭ Broteason, la filon de Tiesto, kaj ilian bebon. Agamemnono kaptis ŝian bebon de Klitajmnestro kaj disbatisigis la cerbon de la bebo. (Tio certe ne estas la maniero komenci rilaton kun via edzino.) Tio havus pluajn tragediajn konsekvencojn.

Klitajmnestro naskis al li Ifigenion, Elektron, Ĥrisotemison kaj Oreston. Kelkaj diras ke Ifigenio fakte estis la filino de Heleno kaj Tezeo, kaj ke Klitajmnestro bredigis la knabinon kiel sian propran, ĉar Heleno estis tro juna. (Homero nur konis Ifigenion kaj Elektron per aliaj nomoj, kiel Iphianassa kaj Laodice.)

Ifigenio en Aŭlido

Kun la eksplodo de la Troja milito, Agamemnono fariĝis ĉefkomandanto de la greka armeo kaj gvidis cent ŝipojn el Mikeno kaj Korinto al Trojo, dum lia frato gvidis okdek ŝipojn el Sparto.

Ĉiuj grekaj fortoj kun sia ŝiparo estis kunigitaj ĉe Aŭlido, marborda urbo en Beotio, sed la ŝiparo ne povis forlasi por Trojo ĉar la diino Artemiso tenis la ŝiparon strandita per fortaj, malfavoraj ventoj dum monatoj.

Estis ĉiaspecaj kialoj kial Artemiso punis la grekajn fortojn, kaj ili kutime estas ligitaj kun Agamemnono, kiu ofendis la diinon iel.

Laŭ la Kypria kaj la Biblioteko de Apolodoro, Agamemnono mortigis cervon en la sankta bosko de Artemiso, kaj tiam fanfaronis ke eĉ ne la diino estas pli bona ĉasistino ol li. Alia versio diras ke li malsukcesis oferi al ŝi kiam li oferis al la aliaj dioj kaj diinoj. Aŭ estis ke Atreo, la patro de Agamemnono, malsukcesis oferi sian plej belan ŝafidon al la diino kiel Atreo promesis fari.

Kia ajn estis la kialo, la greka ŝiparo ne povis forlasi la havenon. La greka profeto Kalkaso malkaŝis ke la sola maniero por Agamemnono ekspiaci sian pekon kaj pacigi la diinon estus oferi sian filinon, Ifigenion.

Kun sia reputacio kiel ĉefkomandanto en risko, li trompis sian edzinon alporti ŝian filinon al Aŭlido, por edziĝi al Aĥilo. Aĥilo ofendiĝis ke li estas uzata kiel logilo; la heroo defendus Ifigenion kontraŭ la aliaj grekoj, malgraŭ esti grandparte superfortita. La knabino tamen, admirante la junan senpripensan heroon, konsentis permesi al si esti oferita.

Antaŭ ol ŝi estus mortigita, Artemiso forportis Ifigenion (eble al Taŭrido, laŭ Eŭripido, kiu skribis teatraĵon pri Ifigenio inter la Taŭroj), kaj anstataŭigis la junulinon per cervo. Favora vento permesis al la ŝiparo ekveli. Sed laŭ la originala rakonto, Artemiso ne savis Ifigenion; Ifigenio mortis sub la ofera tranĉilo.

En la milito kontraŭ la trojanoj, Agamemnono estis lerta militisto, sed li estis superita de multaj aliaj grekaj gvidantoj. Agamemnono ankaŭ estis facile senkuraĝigita kiam la tajdoj de batalo iris kontraŭ li.

En la lasta jaro de la milito, li havis teruran kverelon kun Aĥilo pri la konkubinoj, kiu rezultigis la retiriĝon de Aĥilo el la milito. Tio kaŭzis multajn mortojn de kaj grekoj kaj trojanoj, precipe Hektoron. (Vidu la Iliadon aŭ la Trojan militon.)

Murdo de Agamemnono

Dum la foresto de Agamemnono en la milito, Klitajmnestro estis determinita forigi sian edzon. Kiam Agamemnono fariĝis respondeca pri la morto de ŝia dua infano, lia edzino sekrete prenis Egiston (Aigisthos, ´Αιγςθου), la kuzon de Agamemnono, kiel sian amanton. Kune ili konspiris murdi ŝian edzon post lia reveno de Trojo.

Malsame al la plej multaj el la grekaj gvidantoj en la milito, la ŝipoj de Agamemnono revenis rapide kaj sekure al Grekio. Agamemnono revenis al Mikeno kun la troja profetino Kasandro, filino de Priamo kaj Hekabo, kiel sia konkubino kaj amantino.

En la teatraĵo de Esĥilo, Agamemnono, kiam Agamemnono eniris la palacon kun Klitajmnestro, por oferi al la dioj pro sia sekura reveno, Kasandro ekkomprenis ke Agamemnono, same kiel ŝi mem, estus murdita tiun nokton. Tamen, anstataŭ fuĝi, ŝi resignetis sin al sia morto kaj marŝis en la palacon.

Egisto murdis Agamemnonon dum Klitajmnestro mortigis Kasandron. Laŭ Paŭzanio, Egisto ankaŭ buĉis la ĝemelajn filojn de Kasandro — Teledamo kaj Pelopso. Tamen, Paŭzanio estis la sola aŭtoro kiu diris ke Agamemnono kaj Kasandro havis infanojn kune.

Egisto murdus Oreston, la filon de Agamemnono de Klitajmnestro, se Elektro ne sekrete sendus sian fraton al ilia onklo en Fokido.