Panhellenic Games
La antikvaj Grekoj estis konataj pro siaj fortaj atletaj kapabloj kaj trejnado. Homero prezentis plej multajn heroojn kiel grandajn militistojn kaj atletojn. La bezono montri sian fizikan aspekton kaj siajn virajn kapablojn en ĉiaj sportoj estis plejparte la pasatempa agado de aristokratoj kaj militistoj. Portretoj de la grekaj dioj en arto estis vidataj kun potencaj kaj perfektaj fizikoj, kaj ofte junulecaj kiel tiu de la greka sundio, Apolono.
Forto, elteno kaj rapideco estis plej gravaj por la Grekoj. Per ekzercado kaj konkurado, la Grekoj esperis aspekti preskaŭ dioecaj.
En Grekio, kvar Panhelenaj Ludoj estis establitaj. Kvankam ĉi tiuj ludoj estis starigitaj iam en la frua 1-a jarmilo a.K., kelkaj verkistoj metis ilian establon antaŭ la alveno de la Doroj, Jonoj kaj Eoloj en Grekio, la prapatroj de la modernaj Grekoj. Ĉi tiuj verkistoj starigis ilin en la Bronza Epoko aŭ la mita Heroa Epoko, la tempo de la Mikena kaj Minoa imperioj.
El la kvar ludoj, la Olimpiaj Ludoj fariĝis la plej gravaj kaj sanktaj, kie malamikecoj inter du militantaj urboŝtatoj estis provizore bremsitaj dum la ludoj, tiel ke ĉiuj viroj povis konkuri (escepte de fremduloj, virinoj kaj sklavoj).
La kutimaj eventoj inkludis piedkuradojn, saltadon, diskĵetadon kaj ĵavelĵetadon, luktadon, boksadon kaj ĉarkuradojn. La venkinto en konkurso kutime ricevis kronon el sovaga olivarbo, celerio aŭ petroselo.
La Pitiaj Ludoj enkondukis muzikajn kaj kantajn konkursojn. La Istmaj Ludoj kaj Nemeaj Ludoj okazigis similajn konkursojn kiel la Pitiaj Ludoj, kun ambaŭ atletaj kaj muzikaj konkursoj.
Ekzistis nur unu kroma “Ludo” kiu diferencis de la aliaj. La kvar grandaj ludoj estis eventoj en kiuj nur viroj povis konkuri. Do ekzistis unu aro de Ludoj kiuj estis okazigitaj nur por virinaj konkurantinoj, kaj ĝi estis konata kiel la Heraaj Ludoj. Ĝi estis nomita laŭ la diino Hero, kiun la ludoj honoris. Historie, eblas ke la Heraaj Ludoj estis pli malnovaj ol la aliaj.
Ekzistis festivaloj kie ludoj kaj konkursoj estis okazigitaj en diversaj partoj de Grekio, sed tiuj tendencis esti pli lokaj, kiel la Panateneo en Atenoj kaj Delio sur la insulo Deloso. Vidu la antaŭan artikolon pri Grekaj Festivaloj.
Poste, estis ankaŭ ludoj kiuj estis okazigitaj nur unufoje, kiel la funebraj ludoj por heroo aŭ reganto, tuj post ilia kremacio. Malgraŭ tio ke la funebraj ludoj estis pli malgrandaj ol la Panhelenaj Ludoj, ili estis pli disvastigitaj. En greka kaj romia mitologio, ludoj foje estis okazigitaj post la funebro de persono.
La Nemeaj Ludoj estis escepto. La Nemeaj Ludoj fakte komencis kiel funebraj ludoj por la infano Ofelto, antaŭ ol ili fariĝis grava evento kiu estis okazigita ĉiun kvinan jaron en Nemeo.
Perseo konkuris en la funebraj ludoj, dum kiuj li akcidente mortigis sian avon Akrisio, kio tiel plenumis profetaĵon. Grandaj funebraj ludoj estis okazigitaj por Reĝo Pelias de Jolko en kiuj multaj herooj partoprenis, inkluzive virinon konkurantan la unuan fojon; la nomo de la heroino estis Atalanto. Funebra ludo estis ankaŭ okazigita honore al Aĥilo, sed ĉi tio havis tragikajn sekvojn kiam Ajaco konkuris kontraŭ Odiseo por la armaro de Aĥilo.
Multaj detaloj estis donitaj pri la funebraj ludoj por Patroklo, amiko de Aĥilo, en la Iliado, kaj tiu de Anĥizo, la patro de Eneo, en la Enejido. Por la funebraj ludoj de Patroklo, Aĥilo efektive oferis dek du trojajn kaptitojn kune kun dek du ĉevaloj. Kvankam oferoj de bestoj estis normalaj por tia funebro, homaj oferoj ne estis.
Olimpiaj Ludoj
Loko (Dediĉoj): Olimpio (Heraklo la Daktilo aŭ Zeŭso)
La Olimpiaj Ludoj estis la plej famaj el la kvar Panhelenaj ludoj. La Olimpioj estis okazigitaj en Olimpio en Eliso, ĉiun kvaran jaron, tradicie komencante en 776 a.K. La ludoj estis probable inventitaj antaŭ la jaro 776 a.K., sed tiu estis la jaro kiam la nomoj de venkintoj de la konkursoj estis registritaj la unuan fojon. Venkintoj de certaj eventoj ricevis kronon el olivarbo, kaj ilia kapo estis oleita per olivoleo.
Laŭ greka mito, la Olimpiaj Ludoj estis inventitaj de Kreta junulo nomata Heraklo la Daktilo iam antaŭ la Diluvo (ne konfuzu lin kun la heroo Heraklo). Heraklo la Daktilo konkuris kontraŭ siaj fratoj en diversaj konkursoj. Malsama mito diras ke Zeŭso inventis la Ludojn kiam li luktis kontraŭ sia patro Kronos, en la milito kontraŭ la Titanoj, kvankam mi trovus tion tre neverŝajna.
Dum la Olimpiaj Ludoj, armiloj estis flankenmetitaj kaj militoj estis suspenditaj por la okazo, do ekzistis provizora paco kiam ajn la ludoj estis okazigitaj.
La modernaj Olimpiaj Ludoj estis unue establitaj en 1896, okazigitaj unue en Atenoj. Tradiciaj konkursoj estis okazigitaj kaj novaj eventoj estis enkondukitaj.
Pitiaj Ludoj
Loko (Dediĉoj): Delfo (Apolono)
La Pitiaj Ludoj estis okazigitaj ĉiun kvaran jaron en Delfo por memorigi la venkon de Apolono en mortigo de la giganta serpento aŭ drako, Pitono, kiu gardis la orakolon. Laŭ Higino, fakte estis funebraj ludoj kiujn Apolono instituis por la honoro de Pitono. La Pitiaj Ludoj ankaŭ okazigis muzikajn konkursojn kaj ankaŭ atletajn konkursojn. La venkinto ricevis kronon el laŭro.
Nemeaj Ludoj
Loko (Dediĉoj): Argoso (Ofelto)
Laŭ la mito, la Nemeaj Ludoj estis okazigitaj honore al la infano Ofelto kiu estis mortigita de serpentomordo, en Nemeo. La evento estis organizita de Reĝo Adrasto de Argoso, kiu estis survoje al milito kontraŭ la urbo Teboj kun ses aliaj Argivaj gvidantoj (vidu Sep Kontraŭ Teboj). La Nemeaj Ludoj komence estis nur funebra ludo por Ofelto, sed ili estis okazigitaj ĉiun kvinan jaron, kie la venkinto ricevis kronon el celerio.
Istmaj Ludoj
Loko (Dediĉoj): Korinto (Posejdono)
La Istmaj Ludoj estis establitaj en Korinto honore al la granda mardio, Posejdono. Atletaj kaj muzikaj konkursoj estis okazigitaj ĉiun duan jaron. La Istmaj Ludoj laŭdire estis komencitaj de ĝia reĝo, Sizefo, kvankam alia legendo diris ke Tezeo eble fondis la Ludojn. Kiel la Nemeaj Ludoj, la venkinto ricevis kronon el celerio.
Kiam Atamaso, la frato de Sizefo, kaj Ino la filino de Kadmo estis afliktitaj per frenezeco de Hero pro ŝirmado de Dionizo, Atamaso mortigis sian plej aĝan filon, dum Ino saltis en la maron kun sia pli juna filo, Melikerto. Kelkaj diris ke Melikerto estis transformita en la mardion, Palemono. Aliaj diris ke lia korpo estis portita al Korinto de delfeno, kaj tiam Sizefo trovis kaj enterigis la korpon de sia nevo. Sizefo establis la Istmajn Ludojn honore al Melikerto.
Heraaj Ludoj
Loko (Dediĉoj): Olimpio (Hero)
La Heraaj Ludoj estis okazigitaj ĉiun kvaran jaron en Olimpio honore al Hero, en kiu la konkurantoj estis junaj virinoj aŭ knabinoj. Laŭdire ĝi estis unue enkondukita de Hipodamejo, la edzino de Pelopso. Kiel la Olimpioj, la venkinto ricevis kronon el sovaga olivarbo. Historie, la Heraaj Ludoj eble estas pli malnovaj ol la Olimpioj kaj la aliaj tri ludoj.
