Pelopso

Pelopso (Πέλοψ) estis la filo de Tantalo kaj frato de Niobo.

Lia patro mortigis lin kaj servis lian karnon al la dioj, esperante trompi la diojn. La dioj punis Tantalon kaj restarigis Pelopson al vivo. Demetra, kiu manĝis parton de la ŝultro-klingo de Pelopso, anstataŭigis ĝin per eburo formita kiel lia ŝultro-klingo.

Kiel Ganimedo, filo de Tros, reĝo de Trojo, la filo de Tantalo estis forprenita de hejmo de la mardio Posejdono, kiu tiel deziris Pelopson ke li portis la junulon al Olimpo en sia ora ĉaro.

Kiam Pelopso atingis maturecon, li aŭdis ke reĝo Oinomajo (Oenomaüs) de Piso, la filo de Areo kaj Asterope, defiis plurajn fianĉojn al ĉarkonkurso, ofertante la manon de sia filino Hipodameia en geedzeco kiel premion. Tamen, iu ajn fianĉo kiu malvenkis la konkurson kontraŭ la reĝo ankaŭ perdos sian vivon. Oinomajo ricevis paron de rapidaj ĉevaloj de la militdio. La pruvo de kiom rapidaj la ĉevaloj estis estis ke la spektantoj povis kalkuli la nombron de senkapaj korpoj kiuj kovris la vetkurvojon.

Kiam Pelopso estis restarigita al vivo, li fariĝis amato de Posejdono pro sia beleco. Laŭ Apolodoro, Posejdono donis al li flugilhavan ĉaron kiu povis esti kondukita tra la maro sen iam malsekigi siajn aksojn. Sed laŭ Pindaro, la paro de ĉevaloj estis flugilhava; la ĉaro mem estis farita el oro.

Pelopso iris al Piso kaj decidis subaĉeti la ĉariston de la reĝo, Mirtilon, por sabotadi la ĉaron de Oinomajo. La reĝo estis mortigita kiam la akso de lia rado rompiĝis, trenante la reĝon al sia morto. Pelopso gajnis la konkurson kaj edziĝis al Hipodameia.

Pindaro (kaj aliaj fruaj aŭtoroj) diris ke estis la donaco de Posejdono kiu gajnis la konkurson, ne la perfido. La plej frua mencio de la perfido de Mirtilo troviĝas ĉe Ferekido en la 5-a jarcento a.K. Pindaro skribis ke Posejdono donis al li flugilhavajn ĉevalojn kaj ĉaron el oro, sed Apolodoro skribis ke Pelopso ricevis flugilhavan ĉaron.

Kiam Mirtilo serĉis siajn rekompencojn pro helpo al Pelopso gajni la konkurson, Pelopso ĵetis lin el la ĉaro, de la klifo super la maro. Mortante, Mirtilo malbenis lin kaj lian familion pro lia perfido. La maro en kiu li dronis estis nomita laŭ li, la Maro de Mirto.

Iom malsama versio de Apolodoro diras ke Mirtilo provis perforti Hipodameian, kiam Pelopso iris preni trinkaĵon el malgranda rivereto. Aŭdinte krion de sia nova edzino, Pelopso kolere ĵetis Mirtilon en la Mirtoan Maron. Mirtilo malbenis Pelopson dum li falis.

Por ekspiaci la murdon, la forĝista dio Hefesto purigis lin. Mirtilo estis la filo de Hermeso, do timante repagon de la dio, Pelopso ekiris por pacigi Hermeson per enkonduko de la adoro de la dio en la Peloponeso. Pelopso ankaŭ starigis tombmonteton proksime de la vetkurvojo ĉe Olimpio. Oni diris ke la fantomo de Mirtilo ofte terurigis la ĉevalojn ĉe la vetkuroj dum la Olimpiaj Ludoj. Hermeso eble metis sian filon en la ĉielon kiel la konstelacio de la Ĉaristo.

Pelopso fariĝis unu el la plej potencaj reĝoj de sia tempo. Pelopso konkeris Elison, Aĥaion kaj Arkadion, kaj renomis la tutan duoninsulon de Apia al Peloponeso aŭ Peloponnezo.

Pelopso kaj Hipodameia havis multajn infanojn. Liaj filinoj, Astidameia, Anakso, Nikippe kaj Lisidice ĉiuj edziĝis al la filoj de Perseo, reĝo de Tirinto kaj Mikeno. Liaj filoj Piteo kaj Troizeno regis en Troizeno, dum Alkatoo sukcedis Megareon en Megaro. Liaj filoj Atreo kaj Tiesto regis Mideon en Argolido, ĝis Eŭristeo mortis.

Pelopso ankaŭ havis eksterleĝan filon nomatan Ĥrisipo de la nimfo Astioĥe aŭ Aksioĥe, filino de Danao. Oni diris ke Hipodameia estis ĵaluza pro la amo kaj atento de Pelopso al Ĥrisipo, anstataŭ al iliaj filoj. Ŝi instigis Atreon kaj Tieston murdi ŝian duonfilon.

Malsama versio diras ke Laio, reĝo de Tebo, forrabis Ĥrisipon. Laio enamiĝis al la juna knabo. La teba reĝo forrabis kaj perfortis Ĥrisipon. Pro hontigo de la perforto, Ĥrisipo mortigis sin per falado sur glavon. Pelopso malbenis Laion, kaj tio kondukis al la morto de la teba reĝo.