Cú Chulainn

La plej granda heroo en keltaj mitoj estis unu el la ĉefaj figuroj en la Ulaid-Ciklo. Cú Chulainn (aŭ Cu Chulainn) estis la filo de Deichtine kaj la sundio Lugh Lamfada. Kvankam Lugh estis lia patro, li nomis sin Cu Chulainn Mac Sualtam laŭ sia vicpatro, kiu estis la frato de Fergus Mac Roich. Cú Chulainn estis ankaŭ nepo de la granda druido Cathbad, kaj kuzo de la filoj de Uisnech kaj de Conall, kiu ankaŭ estis lia adopta frato.

Cú Chulainn estis nomata Sétanta (Setanta aŭ Setante) je la naskiĝo. Lia nomo estis ŝanĝita al Cú Chulainn kiam li ankoraŭ estis knabo; li mortigis grandan hundon apartenantan al Culann, majstra forĝisto. La nomo Cú Chulainn signifas “Hundo de Culann”.

Cu Chulainn aŭdis de Cathbad ke la junulo kiu prenos armilojn tiutage iĝos la plej granda militisto en Irlando; lia vivo estos la plej glora, sed mallonga. Cu Chulainn tuj iris al sia reĝo. Li petis preni armilojn kiel viro. Conchobar konsentis kaj donis al li lancojn kaj ĉaron, sed la lancoj rompiĝis kiam li skuis ilin, kaj la fundo de la ĉaro frakasiĝis kiam li stamfis sian piedon sur ĝin. Li rompis multajn lancojn kaj ĉarojn. Cu Chulainn ne kontentiĝis pri iuj el ili, ĝis li ricevis du lancojn kiuj apartenis al Conchobar, kaj la propran militĉaron de la reĝo. Liaj plej ŝatataj ĉevaloj estis Liath Macha (Grizo de Macha) kaj Dubh Sainglenn (Saingliu). Lia ĉarpelisto nomiĝis Laeg Mac Riangabra.

Cu Chulainn trejniĝis sub Fergus antaŭ ol li ricevis trejnadon sub Scathach, militistino el la Lando de Ombroj (insulo Skye). De Scathach li lernis la Saltan Salton kaj la timigan gae bolg, mortigan lancon. Lia glavo nomiĝis aŭ Caladbolg aŭ Claidheamh Soluis (Glavo de Lumo). Li estis amanto de alia militistino nomata Aife, kun kiu li havis filon. Jarojn poste, li mortigis sian filon Connla en unuopa batalo kiam li uzis la gae bolg-on kontraŭ sia filo.

Cu Chulainn estis nomita ĉampiono de Irlando dum la dekapitiga ludo ĉe la Festeno de Bricriu. Cu Chulainn unuope defendis Ulsteron kontraŭ Medb kaj la armeo de Connacht en la brutara rabatako ĉe Cuailnge. La militdiino Morrigan atakis lin kiam li rifuzis respondi ŝian amon dum lia duelo kun Loch. Li ankaŭ batalis maljustan duelon kontraŭ la malbona Druido nomata Calatin kaj liaj filoj, ĝis ulstera ekzilito nomata Fiacha helpis lin.

Cu Chulainn uzis la gae bolg-on kontraŭ sia amiko Fer Diad Mac Damann. Cu Chulainn estis vundita kaj tro elĉerpita por alfronti aliajn duelojn la sekvan tagon. Medb kaj ŝia armeo estis liberaj invadi Ulsteron.

Je tiu tempo, la malbeno sur la militistojn de Ulstero estis levita.

Cu Chulainn edziĝis kun Emer, filino de klanostro nomata Fogall (Forgall). Cu Chulainn loĝis en Dun Murthemney kun Emer. Li havis multajn amantinojn en sia mallonga vivo. Ili inkluzivis Niam, edzinon de Conall, kaj Bláithíne (Blathnat), edzinon de Cú Roi. (Mi ne inkluzivis Aife, ĉar li ankoraŭ ne estis edzigita al Emer.) Emer, kiu konsciis pri la amrilatoj de sia edzo, neniam ĵaluzis. Nur kiam Cu Chulainn renkontis Fand, la belan edzinon de Manannan Mac Lir, la dio de maro kaj magio, Emer iĝis ĵaluza.

En la lasta jaro de lia vivo, Medb intrigos la morton de Cu Chulainn por venĝi sian malvenkon. Cu Chulainn estis frenezigita de fantomoj senditaj de la filinoj de Calatin (sorĉistinoj). Li estis allogita en batalon kontraŭ alia armeo de Medb. Cu Chulainn rompis sian geis-on kiam maljuna virino (Morrigan) donis al li hundoviandaĵon por manĝi.

En la maljusta batalado, la ĉevaloj de Cu Chulainn kaj lia fidela ĉarpelisto Laeg estis mortigitaj. Cu Chulainn estis morte vundita de sia propra lanco, gae bolg, ĵetita de Lugaid Mac Cu Roi. Kiam Cu Chulainn estis morta, Lugaid dekapitis la heroon kaj detranĉis lian manon. Conall Cernach alvenis al la batalkampo por savi sian kuzon, kaj venĝis lian morton per dekapito de Lugaid.

La “Hundo de Culann”, Cú Chulainn, mortis je la aĝo de dudek sep.