Jazono

Classical

La gvidanto de la Argonaŭtoj. Jazono estis la filo de Aeson kaj de Polymede, Alcimede aŭ Amphinome. Laŭ Diodoro Siculus, Jazono havis pli junan fraton nomatan Promaĥo.

Estante la plej aĝa filo de Kreteo, lia patro Aeson devus fariĝi reĝo de Iolko kiam lia avo mortis, sed la duonfrato de Aeson Pelias kaptis la tronon. La Centaŭro nomata Ĥeirono bredigis Jazonon.

Orakolo diris al Pelias ke Aeolido kun unu sandalo iam kaŭzos lian morton. Jazono ŝajnis plenumi la orakolon aperante kun unu sandalo. Jazono postulis la rajton regi Iolkon. Pelias trompis lin por alporti la Oran Felon, kiu estis en la posedo de Aeetes, en Kolĥido. Laŭ Pindaro, Jazono estis 20-jara kiam li aperis kun unu sandalo.

Helpata de la diinoj Hera kaj Atena, Jazono havis ŝipon nomatan Argo konstruita kaj kunigis heroojn por aliĝi al la aventuro. Ĉe Kolĥido, Jazono ricevis helpon de la filino de Aeetes, Medea. Medea estis potenca sorĉistino kiun Hera kaj Afrodite faris freneze enamiĝi al la juna gvidanto. Kune ili eskapis kun la Ora Felo. Post longa vojaĝo kaj multaj malfacilaĵoj, Jazono kaj Medea edziĝis kaj revenis al Iolko. En Iolko, ekzistis pluraj raportoj pri la morto de Pelias, kaŭzita de Medea, kiam Pelias murdis Aesonen en prizono.

Unu raporto diras ke Jazono donis sian tronon al Acastus, filo de Pelias, kaj argonaŭto. Alia raporto diras ke li estis ekzilita el Iolko pro la morto de Pelias de Acastus kaj la koleraj iolkanoj. Poste, Jazono kun la Dioskuroj aliĝis al alia kunargonaŭto, Peleo, en sieĝado de Iolko kaj mortigo de Acastus.

Post la morto de Pelias, Hera ne plu partoprenis en la vivo de Jazono. La heroaj entreprenoj de Jazono ĝenerale estis neimpresaj post lia serĉado. La sukcesoj de Jazono en liaj aventuroj vere estis la rezulto de la implikiĝo de Medea aŭ de Hera. Jazono partoprenis en la kalidonia porkĉaso, kie li nur sukcesis mortigi hundon per sia misĵetita lanco.

Kun Medea, ili loĝis en Korinto, la urbo kiun ŝia patro Aeetes iam regis antaŭ ol li moviĝis al Kolĥido. Tie Kreono, reĝo de Korinto, ofertis al Jazono la manon de sia filino (Glaŭke) en geedzeco. Sed Jazono jam havis Medean kiel sian edzinon kiu naskis al li plurajn filojn. Kiel venĝo pro Jazono forlasanta ŝin, ŝi igis Glaŭken porti robon kiun ŝi ŝmiris per veneno. Kiam Glaŭke surmetis la robon, la veneno konsumis ŝin. Kiam Kreono provis ŝiri la robon de sia filino, la reĝo ankaŭ estis mortigita de la veneno.

Ne kontenta pri murdado de la reĝo kaj lia filino, Medea murdis siajn proprajn filojn por ke Jazono ankaŭ ne havu filojn. Medea faris ĉion tion antaŭ ol ŝi fuĝis al Ateno. Nekapabla puni Medean, la korintanoj turnis sin kontraŭ la iama kapitano de Argo, kaj ekzilis Jazonon el sia urbo.

La greka geografo Paŭzanio registris kelkajn malsamajn raportojn. Paŭzanio diras ke estis la korintanoj kiuj mortigis ŝiajn du filojn per ŝtonumado de la du knaboj proksime de la fonto en kiu Glaŭke mortis, dum provado estingi la brulantan venenon de Medea. La dioj punis la korintanojn tiel ke ili mortis misterajn mortojn. Por ekspiaci la murdon de la knaboj, ili devis ĉiujare oferi al ili kaj starigi templon kun bronza statuo de Apolono, proksime de la Fonto de Glaŭke.

Paŭzanio ankaŭ rakontas tute malsaman raporton kie Medea heredis la regnon de Korinto, ĉar Korinto filo de Maratono mortis seninfana. Estis la korintanoj kiuj petis Medean regi. Ŝi regis Korinton kun Jazono, ĝis li malkovris ke Medea enterigas ĉiun el siaj filoj en sanktejo de Hera, pensante ke ŝi povas fari ilin senmortaj.

Denove, ekzistis pluraj raportoj pri la morto de Jazono. Sed la ironio estis Jazono sidanta sub la kareno de Argo, rememoranta sian pasintan gloron, kiam putra trabo falis sur lin, mortigante lin tuj.

Diversaj aŭtoroj donis malsamajn nomojn al iliaj filoj. Eŭripido kaj Apolodoro diris ke iliaj filoj estis nomataj Mermero kaj Fereso. Laŭ Diodoro Siculus, Tesalo estis la filo de Jazono kaj Medea, kaj sukcedis Acastus en Iolko kiam lia onklo mortis. Tesalo fariĝis la eponimo de la tesalanoj.

Medea ne estis la sola virino kun kiu Jazono havis infanon. Kiam la Argonaŭtoj estis en Lemno, Jazono restis kun la lemna reĝino, Hipsipile, kie ŝi gravediĝis de filo aŭ du depende de la aŭtoroj. Apolonio ne diris, sed estis sugestite ke li havis unu. Homero menciis nur unu filon de Jazono kaj Hipsipile, kies nomo estis Eŭneo. Aliflanke, Apolodoro diris ke Hipsipile naskis ĝemelojn — Eŭneo kaj Nebrofono.

Rilataj informoj

Nomo

Jazono, Iason, Ἰάσων (greka).

Fontoj

Argonaŭtiko estis verkita de Apolonio de Rodiso.

Biblioteko estis verkita de Apolodoro.

Kreita: 1999-Aprilo-9

Modifita: 2024-Aprilo-18