Early History of Ulaid

• Emain Macha
• Naskiĝo de Conchobar
• Conchobar kaj Medb
• Malbeno de Macha

Emain Macha

Emain Macha estis la ĉefurbo de Conchobar – la sidejo de potenco en Ulaid (Ulstro). La urbo, aŭ pli ĝuste dun (montforto), situis proksime de la moderna Armagh. La nomo Emain Macha estis nomita laŭ la ruĝa militdiino Macha; Emain Macha signifas la “Broĉon de Macha”.

Macha estis filino de Áed Ruad, princo de Ulaid (Ulstro). Áed Ruad estis aŭ frato aŭ kuzo de Dithorba kaj Cimbáeth (Kimbay), kun kiuj Áed Ruad kunhavis la reĝecon de Ulaid. Ili kunhavis la tronon, kie ĉiu frato regis dum periodo de sep jaroj antaŭ ol cedi la tronon al la alia frato.

Tamen, kiam Áed Ruad dronis antaŭ ol li finis sian ofican periodon. Macha devus esti reginta dum la resto de la nekompleta oficperiodo de sia patro, sed ŝiaj du onkloj kontraŭis la junan reĝinon.

Macha rifuzis lasi siajn onklojn regi sen ŝi, kaj estis decidita regi anstataŭ sia patro. Macha gvidis armeon kaj batalis en milito kie ŝi mortigis Dithorba en batalo. Macha tiam devigis sian alian onklon, Cimbáeth, edziniĝi al ŝi tiel ke ŝi fariĝis reĝino, kaj ili regis kune.

La kvin filoj de Dithorba fuĝis al Connacht, kie ili komplotis por faligi Macha. Macha tamen kaptis la fratojn. Macha fondis la urbon Emain Macha, markante la limon de sia montforto per sia broĉo. Macha devigis la filojn de Dithorba konstrui Emain Macha kiel sklavojn.

Ne longe post esti farita reĝo de Ulstro, Cimbáeth ricevis la altreĝecon de Irlando, kaj li regis en Tara kun Macha dum 27 jaroj. Kiam Cimbáeth mortis, Macha rifuzis cedi potencon, do ŝi daŭrigis regi pliajn sep jarojn kiel “altreĝino” ĝis Rechtad Riderg de Mumu (Munster) murdis ŝin.

---

La nomo Macha aperis plurajn aliajn fojojn antaŭ ol ŝi aperis kiel filino de Áed Ruad. La nomo unue aperis kiel edzino de Nemed, gvidanto de la Nemedanoj. Macha aperis denove kiel la edzino de Nuada, reĝo de Irlando kaj gvidanto de la Tuatha Dé Danann. Macha kaj Nuada mortis en la Dua Batalo de Mag Tuired.

La Danann-a Macha estis identigita kiel la irlanda diino de fekundeco, milito, kaj ĉevaloj. Macha estis unu el la aspektoj de Morrígan (Morrigan). Kiel diino de ĉevaloj, Macha estis la irlanda ekvivalento de la gaŭla ĉevaldiino Epona kaj la kimra diino Rhiannon. Ŝi estis portretita kiel ruĝa diino, ĉu ĉar ŝi estis vestita ruĝe aŭ ĉar ŝi havis ruĝajn harojn.

Ŝi reaperis en la Ulaid-a Ciklo kiel edzino de Crunnchu kaj estis asociita kun la malbeno metita sur la virojn de Ulstro (vidu Malbeno de Macha, en la artikolo sube).

Naskiĝo de Conchobar

Estas nur du aferoj pri kiuj ni certas, rilate la naskiĝon de Conchobar. Unue, la patrino de Conchobar estis Ness (Nes aŭ Nessa). La alia afero estas ke estis lia patrino kiu manipulis eventojn por ke li fariĝu reĝo de Ulstro. Estas konfuzo pri la identeco de lia patro.

Ness estis la filino de Eochaid Sálbuide (Eochaid de la Flava Kalkano). Ŝi edziniĝis al Fachtna Fáthach, la duonfrato de Fergus Mac Róich. Estas eble ke Fachtna estis la patro de Conchobar laŭ unu versio, sed estas pli populara versio kiu diris ke lia vera patro estis Cathbad.

Cathbad estis la ard-druid (ĉefdruido) de Ulstro kiu poste fariĝis la konsilanto de Conchobar.

Ness sidis ekster Emain Macha kiam ŝi vidis la druidon vojaĝantan de Tratraige de Mag Inis. Ŝi demandis al Cathbad por kio tiu ĉi horo estas favora, kaj la druido respondis ke estis bona horo por naskigi reĝon de reĝino. Ness, vidante ke ŝia edzo estis tro malproksime por atingi, kaj ke ne estis alia viro proksime, la Reĝino igis la druidon amori ŝin. Do Cathbad estis fakte la patro de Conchobar.

Kelkajn jarojn poste, post la naskiĝo de Conchobar, Fachtna Fáthach, la edzo de Ness, mortis. Klare, Fergus Mac Róich estus reginta en Ulstro por sukcedi sian duonfrato. Sed Fergus volis edziniĝi al la vidvino de sia frato.

Ness, vidante tion ĉi kiel grandan ŝancon por sia filo, rifuzis. Ŝi konsentus al geedzeco nur se li lasus sian filon esti reĝo dum unu jaro kaj unu tago. Ŝi volis ke ŝia filo estu reĝo eĉ se nur por mallonga tempo. Al tio Fergus malsaĝe konsentis. Fergus fariĝis la adoptpatro de Conchobar.

Dum la unjara regado de Conchobar, Ness sekrete pasigis sian tempon kolektante subtenon por sia filo. Ŝi disdonacis la monon el impostoj al multaj gravaj homoj, precipe la militistoj de Ulstro. Ankaŭ, Conchobar regis kun saĝeco kaj justeco tiel ke li fariĝis tre populara ĉe la militistoj kaj la popolo.

Kiam jaro kaj unu tago pasis, Fergus revenis, atendante fariĝi reĝo denove. Kion li ne atendis estis ke la popolo ne volis Fergus reen. La popolo kriis ke ĉar Fergus fordonis la reĝlandon tiel libere, lasu Conchobar konservi la tronon.

Kelkaj diris ke Fergus akceptis tiun ĉi decidon, servante kiel kapitano de la Ruĝa Branĉo. Aliaj versioj diris ke Conchobar fakte forpelis Fergus el Emain Macha. Fergus fuĝis al Tara, kie li sensukcese provis instigi ribelon kontraŭ la juna reĝo. Fine, Conchobar kaj Fergus faris pacon kaj estis repaciĝitaj.

Conchobar kaj Medb

Conchobar estis tre populara kaj potenca reĝo en Ulstro, sed ne tre populara ĉe la reĝoj de aliaj provincoj kaj la altreĝoj de Irlando.

Hejme, Conchobar ĝuis privilegiojn kiujn aliaj reĝoj ne sukcesis atingi ĉe siaj propraj subuloj.

Conchobar havis enorman seksan apetiton por virinoj. Fariĝis kutimo ke la ĵus edzigita edzino pasigu sian unuan nokton en la lito kun la reĝo, anstataŭ kun sia edzo. Estis la kutimo ke la reĝo prenu la virgecon de la novedzino. Kaj kiam Conchobar restis ie ekster sia palaco, la gastiganto tuj sendis sian edzinon al la lito de Conchobar por teni lin kompanion.

Ne ĉiu Ulstra viro opiniis ke tiu ĉi kutimo estis alta honoro, ke la reĝo povis kuŝi kun lia edzino. Grava krizo estiĝis kiam la heroo Cú Chulainn alhejmenigis sian novan edzinon Emer. Kiam Bricriu Mac Carbad memorigis ĉiujn pri tiu ĉi kutimo, Cu Chulainn eksplodis en murdan furiozon. Ĉiuj sciis ke Cu Chulainn mortigus iun ajn kiu kuŝus kun lia edzino. Por mildigi la situacion, Cathbad la druido de la Reĝo proponis planon. Conchobar sendis sian nevon kolekti ĉiujn gregojn ĉirkaŭ Emain Macha ĝis la kolero de Cu Chulainn pasis. Estis aranĝite ke Emer pasigus la nokton kun Conchobar, sed Fergus kaj Cathbad ĉeestus por protekti la honoron de Cu Chulainn.

Conchobar havis multajn edzinojn, kaj inter ili estis la kvar filinoj de Eochaid Feidlech. Ĉiu virino estis lia edzino en malsama tempo de la regado de Conchobar.

Laŭ la Tochmarc Etaine (Svatiĝo de Étaín), Eochaid Feidlech estis unu el la fratoj de Ailill Anglonnach kaj la altreĝo Eochaid Airem, kiu estis la edzo de Étaín. La edzino kaj kunregantino de Eochaid Feidlech estis verŝajne Cruacha. Eochaid estis la patro de Medb, Eithne, Mugain kaj Clothra. Li estis ankaŭ la patro de tri filoj konataj kiel la Finn Emna (Tri Finn-oj de Emain Macha).

Antaŭ ol mi skribas pli pri Medb, mi ŝatus emfazi kelkajn aferojn. Mugain aperis plej ofte kiel la edzino de Conchobar. Mugain estis definitive edziniĝinta al la Ulstra reĝo, kiam Cu Chulainn estis juna. Ŝi ĉiam estis unu kiu gvidis la virinojn senvestigi sin antaŭ Cu Chulainn, kiam li estis en sia furioza stato. La sola maniero halti Cu Chulainn estis per grupo da nudaj virinoj, ĉar tio embarasis la junan militiston. Poste estis Clothra. Clothra estis la patrino de Luguaid Ria nDerg, tra incesto kun siaj tri fratoj (Finn Emna). Clothra poste incestus kun sia propra filo, kaj fariĝis la patrino de Crimthann Nia Náir. Ŝi estis graveda en tiu tempo kun la infano de Conchobar, kiam ŝia propra fratino Medb murdis ŝin. La beba knabo estis savita kaj estis nomita Furbaide Ferbend. Estis Furbaide kiu venĝis la morton de sia patrino mortigante Medb.

Medb estis pli konata kiel la edzino de Ailill Mac Mata kaj la Reĝino de Connacht. Medb estis plej verŝajne la unua el la fratinoj edziniĝi al Conchobar, sed ŝi ne deziris esti la kunregantino de Conchobar. Estis ankaŭ la unua geedzeco de Medb. Medb estis ambicia kaj ŝi volis esti reĝino kiel egala de Conchobar. Ŝajne ne estis infanoj inter Conchobar kaj Medb. La geedzeco ne daŭris longe, kaj Medb forlasis sian edzon, irante al la najbara reĝlando, Connacht. Medb fariĝis la malamikino de Conchobar.

Kiel Conchobar, Medb havis enormajn seksajn apetitojn, bezonante 32 virojn por kontentigi ŝin. Eĉ kiam ŝi estis edziniĝinta al reĝo, ŝi prenis amantojn al sia lito. Post sia geedzeco kun Conchobar, ŝi edziniĝis al tri sinsekvaj viroj kiuj fariĝis reĝoj de Connacht. Tinde, filo de Connea Cas, estis la unua edziniĝi al ŝi, sed li estis mortigita de Conchobar. Poste ŝi edziniĝis al Eochaid Dála, sed ŝi estis ĉiam memorata kiel la edzino de Ailill Mac Mata.

Foje Medb regis kiel egala de Ailill, sed aliafoje ŝi estis la domina partnero. Ŝi daŭrigis siajn seksajn konkestojn dum edzinigita al Ailill, sed ŝia longtempa amanto estis Fergus Mac Roich, kiam li iris en ekzilon al Connacht. Ŝi havis du filojn de Fergus, nomatajn Ciar kaj Conmac. De sia edzo Ailill, Medb havis tri filinojn, Finnabair, Cainder kaj Faife. Ŝi estis ankaŭ la patrino de sep filoj; ĉiuj estis nomataj Maine.

Malgraŭ la eksgeedzeco, Medb estis tre bela. Kiam ŝi banis sin en la Boyne, Conchobar ankoraŭ deziris ŝin, do li seksperfortis ŝin. Oni diris ke ŝia beleco povis malfortigi viron, nur per ŝia ĉeesto. Ŝia nomo signifas “ebrieco”.

Malbeno de Macha

Crunniuc (Crunnchu) estis riĉa farmisto en Ulaid (Ulstro). Crunniuc estis vidvo kiam Macha subite aperis unu tagon, zorgante pri lia domo, dum li laboris en la kampo. Fine de la tago ili kunmanĝis kaj poste ili kuniĝis en la lito. Ili baldaŭ geedziĝis.

Kiam Macha estis graveda, Crunniuc volis iri al festivalo aranĝita de la Ulstra reĝo. Macha metis geis-on sur sian edzon: ŝi daŭrigus loĝi kun li, se li neniam revelacius ŝian nomon al tiuj ĉeestantaj ĉe la festivalo. Crunniuc rompis sian promeson al ŝi, kiam li ebriĝis. Crunniuc fanfaronis ke lia edzino povas superkuri la plej rapidan ĉevalon. Conchobar tuj arestigis kaj ĉenigis Crunniuc.

La reĝo kaj la nobeluloj alkondukis Macha antaŭ la festivalon, postulante ke ŝi kuru kontraŭ iliaj ĉevaloj. Macha petegis ke ŝi ne estis en kondicio kuri dum ŝi estis graveda. Ŝiaj petoj falis sur surdajn orelojn. La reĝo minacis mortigi ŝian edzon. Nur tiam ŝi revelaciis sian nomon, kiel Macha filino de Sainrith Mac Imbaith. Do Macha kuris kontraŭ la ĉevaloj. Macha facile superkuris la ĉevalojn kaj preskaŭ atingis la finlinion, kiam ŝi falis, ĉar ŝi subite estis en la naskodoloroj.

Subite, ĉiuj Ulstraj viraj spektantoj estis kaptitaj de grandaj doloroj. Doloroj kiel tiuj de graveda virino en naskodoloroj. Macha naskis ĝemelojn. La loko de la kuro estis nomita laŭ ŝi kiel Emain Macha, kio en tiu ĉi versio signifas “La Ĝemeloj de Macha”.

Ŝi malbenis la Ulstrajn virojn, ke ili spertu la doloron dum generacioj, lasante la virojn de Ulstro senpovaj kaj debilitaj dum kvin tagoj kaj kvin noktoj. Tiu ĉi doloro venus sur Ulstron dum iliaj horoj de plej granda bezono.

Estas malfacile diri ĉu tiu ĉi Macha estis la sama kiel la militist-reĝino kiu edziniĝis al Cimbáeth, ĉar ambaŭ asertis ke la montforto Emain Macha estis nomita laŭ ŝi.