Kreŭza kaj Iono

Ksuto estis la filo de Heleno kaj Orseis. Ksuto fariĝis la reĝo de Iolko. Ksuto estis la patro de Diomedo, kiu edziniĝis al Deiono, la filo de Eolo kaj la reĝo de Fokido, kaj fariĝis la patrino de Cefalo.

Ksuto edziĝis al Kreŭza (Creusa aŭ Κρέουσα), filino de Ereĥteo, la reĝo de Ateno. Ŝi estis la patrino de Aĥajo (Achaeus), la eponimo de la Aĥajoj, kaj de Iono (Ἴων), la eponimo de la Ionianoj. Laŭ la teatraĵo Iono, Eŭripido diris, ke Ksuto fariĝis la reĝo de Ateno je la morto de sia bopatro.

Iuj diris, ke Ksuto ne estis la patro de Iono, sed ke Iono estis la filo de Apolono kaj Kreŭza. Kiam Kreŭza estis juna, la dio kondukis ŝin en kavernon kaj perfortis ŝin. Ŝi sekrete naskis Ionon antaŭ ol forlasi la bebon en la sama kaverno. Ŝi envolvis lin en ŝtofon, kiun ŝi mem brodis, aldonante juvelajn pinglojn por teni la ŝtofon kune. Sed ŝi baldaŭ bedaŭris la forlason de sia filo kaj revenis al la kaverno, nur por trovi, ke la bebo malaperis.

Jarojn poste Kreŭza edziniĝis al Ksuto. La paro malesperis havi infanon, kaj ili iris al Delfo. Ksuto volis ekscii, ĉu eblas por ili havi infanon, dum Kreŭza volis scii, kio okazis al ŝia propra filo, kiun ŝi forlasis en la kaverno.

Tie ŝi renkontis Ionon ĉe la templo, nun adoleskanton, edukitan de la pastrinoj kaj profetinoj. Kreŭza rakontis al Iono, ke nome de sia amikino ŝi serĉas eltrovi, kial Apolono perfortis ŝian amikinon kaj forlasis ŝin kiam ŝi estis graveda. Iono ne kredis ŝian rakonton, nek kredis, ke la dio, kiun li adoris, estas tiel kruela.

Kiam Ksuto revenis al sia edzino, li diris al ŝi, ke la pastrinoj decidis doni la infanon Ionon al Ksuto kaj Kreŭza. Komence Kreŭza ĵaluzis. Sed kiam la pastrino donis al Iono la ŝtofon kaj la pinglojn, dirante ke ili apartenas al li, Kreŭza tuj rekonis ilin.

Ŝi rakontis al Iono la veron: ke ŝi estas lia patrino kaj ke Apolono perforte sin trudis al ŝi. Iono pensis, ke ŝi frenezas, ĝis ŝi precize priskribis la ŝtofon kaj la pinglojn.

Baldaŭ la diino Ateno aperis kaj diris al Iono, ke li ja estas la filo de Kreŭza kaj Apolono. Iono ĝoje iris al Ateno kun siaj novaj gepatroj.

Laŭ Paŭzanio, Ksuto ne regis Atenon. Origine Ksuto estis reĝo de Tesalio, sed li prenis monon, kiu estis intencita kiel komuna heredaĵo por ĉiuj filoj de Heleno, tiel ke la fratoj de Ksuto forpelis lin el Tesalio. Ksuto ekloĝis en Ateno kaj edziĝis al la filino de Ereĥteo, Kreŭza. Kiam Ereĥteo mortis, la filoj de Ereĥteo petis Ksuton juĝi, kiu regu Atenon; Ksuto elektis Kekropson, la plej aĝan filon de Ereĥteo, kiel reĝon. La fratoj de Kekropso, Pandoro kaj Metiono, kolere forpelis Ksuton el Ateno.

Ksuto ekloĝis en Egiolo, Aĥajo, kun sia edzino, kaj Kreŭza naskis al li tri filojn - Aĥajon, Ionon kaj eble Doron; aliaj diris, ke Doro estis la filo de Heleno, kaj tial la frato de Ksuto. Ksuto mortis en Egiolo.

Aĥajo revenis al Tesalio kun siaj sekvantoj por preni la kronon. Aĥajo havis du filojn, Arĥandron kaj Arĥitelon. Liaj du filoj edziĝis al du filinoj de Danao en Argo.

Iono restis en Aĥajo kaj edziĝis al Heliko, filino de reĝo Selinuso. Iono fondis urbon, kiun li nomis laŭ sia edzino. Kiam Ateno militis kontraŭ Eleŭziso, ili petis helpon de Iono. Iono mortis en batalo, kaj la atenanoj starigis lian tombon en la distrikto Riverside, en Atiko.