Helio
Suno kaj la dio de la suno. Helio estis la filo de Hiperiono kaj Teia. La romianoj identigis Helion kiel Sol. Helio estis la frato de la diinoj Seleno kaj Eoso.
Helio edziĝis al Perseis (Perseis) aŭ Perse, filino de Oceano kaj Tetiso. Ili estis la gepatroj de Aeetes (Aeëtes), Circe kaj Pasifae (Pasiphaë). Aeetes estis la patro de la sorĉistino Medea. Por la genealogio, vidu la Infanoj de Helio.
Diodoro proponis alternativan genealogian arbon de Helio en kiu li estis la patro de reĝo Aeetes de Kolĥido kaj reĝo Perseso de la Taŭrika Ĥersoneso. Perseso fariĝis la patro de Hekate, kiu estis sorĉistino kaj pastro de Artemiso, anstataŭ esti diino mem. Hekate edziĝis al sia onklo Aeetes kaj fariĝis la patrino de Circe, Medea kaj Aegialeo. Vidu la alternativan genealogian arbon de Helio.
Helio havis alian filon nomatan Faetono (Phaëthon, Φαεθον) kaj tri filinojn, Aegiale, Aegle kaj Aetheria, de la Okeanidino Klimene. De Neaera li havis du filinojn, Lampetie kaj Phaethusa. Ĉiuj kvin filinoj estis konataj kiel la Heliadoj.
Helio en ĉaro
435 a.K.
Greka kratero
Brita Muzeo, Londono
Faetono volis pruvon ke Helio estas lia patro, do li petis konduki la sunĉaron dum unu sola tago. Helio promesis al li favoron, do la sundio ne havis elekton ol permesi al sia filo konduki la ĉaron.
Dum la knabo kondukis la fajran ĉaron tra la ĉielo, la ĉevaloj rimarkis ke la manoj kiuj tenis la bridojn estis nespertaj. Faetono perdis kontrolon de la ĉevaloj, kaŭzante ĥaoson en la ĉielo. Zeŭso ne havis elekton ol detrui Faetonon kaj la sunĉaron per sia tondrobato. La Heliadoj plorantaj pro la morto de sia frato estis ŝanĝitaj en poplarbojn.
Faetono
Robert Ingpen
Libra ilustraĵo, 1985
el Encyclopaedia Of The
Things That Never Were
Estis Helio kiu informis Hefeston pri Afrodite estanta malfidela al li, havante sekretan amaferon kun Areo. Afrodite venĝis sin kontraŭ Helio kiam ŝi kaŭzis la morton de du virinoj kiujn Helio amis. Vidu Amo kaj milito ligitaj.
Helio aperis en pluraj aliaj rakontoj. Kiam Heraklo iris serĉi la brutojn de Geriono, la heroo trovis ke la suno estas tro varma kaj minacis pafi sian sagon al la suno. Admirante la junan heroon, Helio pacigis Heraklon per donado al li de ora pokalo por veladi ĉirkaŭ Hispanio.
Helio tenis sanktajn brutojn sur la insulo Trinakio. Kiam Odiseo kaj lia ŝipanaro surteriĝis sur la insulo, la ŝipanaro mortigis kaj manĝis kelkajn el ili eĉ post kiam Odiseo avertis ilin ne damaĝi ilin. Helio postulis ke la sakrilegio ne povas resti nepunita. Zeŭso detruis la ŝipon kaj la tuta ŝipanaro dronis, krom Odiseo. (Ĉi tie Homero nomis la sundion Hiperiono, la patro de Helio. Foje la nomoj estis uzataj interŝanĝeble.)
En Korinto, Helio konkuris kun Posejdono por fariĝi la patrona dio de la urbo. La korintanoj ne volis ofendi iun el la dioj, do ili saĝe adoris ambaŭ diojn. La alto de la Akrokorinto estis dediĉita al Helio, dum Posejdono ricevis la Istmon.
Helio estis la avo de Medea, la sorĉistino kaj heroo de la Argonaŭtiko. Kiam Medea venĝis sin kontraŭ la nova fianĉino de sia edzo, Glaŭke, kaj la patro de Glaŭke, Kreono, Helio provizis Medean per ora ĉaro tirita de drako por eskapi de Jazono kaj la korintanoj. Vidu Medea.
Laŭ Diodoro, Helio origine estis mortula knabo, la filo de Hiperiono kaj Basileia (Teia) kaj frato de Seleno. La Titanoj ĵaluzis pri Basileia kaj Hiperiono, kiuj regis post kiam ilia patro Urano estis kastrita. La Titanoj kaptis kaj ĵetis la junan Helion en la riveron Eridano kie li dronis. Malesperigita pro la morto de sia frato, Seleno ĵetis sin de la urbomuro kaj mortis.
Helio aperis al sia patrino en vizio, dirante al ŝi ke li nun estas la sundio, dum Seleno estas la diino de la luno. Vidu Kreado, kosmogonio de Diodoro Siculus.
