Lyonesse

Lyonesse (Lyonnesse) estis la mita naskiĝloko de la heroo Tristan. La legendo de Tristan estis origine populara mezepoka romanco de la keltoj antaŭ ol ĝi fariĝis populara inter la francaj, anglaj kaj germanaj reĝlandoj. La legendo estis origine sendependa de Reĝo Arturo.

Bonvolu noti, antaŭ ol vi daŭrigas, ke mi ne intencas skribi pri la legendo de Tristan kaj Isolde ĉi tie. Vi trovos ĉi tiun mezepokan romancon en la sekcio Arturaj Legendoj sub la paĝo titolita Tristan kaj Isolde.

Oni diris, ke Lyonesse kuŝis inter la regiono de Kornvalo kaj la Insuloj de Scilly. La regiono subakviĝis kiam la akvo leviĝis.

La poeto Beroul (fl. ĉ. 1160) diris, ke la patro de Tristan, Rivalen, regis Lyonesse. Beroul estis la plej frua persono kiu menciis Lyoness, sed li estis sufiĉe malpreciza pri ĝia loko.

En la Proza Tristan, la reĝlando nomiĝis Leonois, regata de Meliadus, la patro de Tristan. Leonois tre bone povus esti alia nomo por Lyonesse. Sir Thomas Malory, kiu verkis Le Morte d’Arthur (1469), uzis la Prozan Tristan kiel sian ĉefan fonton por Tristan, kaj nomis la reĝlandon Liones kaj la reĝon Meliodas.

Laŭ diversaj aliaj fontoj pri la rakonto de Tristan kaj Isolde, la naskiĝloko de Tristan estis diverse lokigita en Bretonio, kiel Armenye de la poeto Thomas, dum la germana Gottfried von Strassburg nomis la reĝlandon de Rivalen, Parmenie.

Neniu el la legendoj, kiujn mi havas, koncerne Tristan, diris ion pri la subakviĝo de la reĝlando Lyonesse.

Unu aferon vi devas kompreni: ke Tristan origine ne venis el Bretonio tute. Spurante la fontojn pli malproksimen en la tempo ekde la 12-a jarcento kaj moviĝante norden de Kornvalo, vi trovos, ke Tristan nomiĝis Drystan en Kimrio. Sed estas pli malnovaj fontoj kiuj movis la scenejon eĉ pli norden. Tristan tre bone povus esti la pikta princo nomita Drust.

La piktoj vivis en Britio, eble longe antaŭ ol la keltoj alvenis de la kontinento en la 6-a jarcento a.K. Ili vivis en la regiono konata kiel Kaledonio, en norda Britio, regiono kiun ni nun nomas Skotlando. La piktoj estis feroca, militema tribo kiu batalis kontraŭ la keltaj britonoj, kaj poste kontraŭ la romanoj, inter la 1-a jarcento p.K. kaj la frua 5-a jarcento p.K.

Drust estis kredita esti historia figuro kiu vivis en la mez-8-a jarcento a.K. Sed dum la tempo pasis, la historia Drust estis preskaŭ perdita kaj anstataŭigita de legenda heroo. Drust ŝanĝiĝis de savinto de princino el piratoj, al mortiginto de irlanda giganto nomita Morholt kaj buĉisto de la drako, kiun ni nun konas el la Tristan-legendo.

Kiam la legendo de Tristan moviĝis pli suden kaj la rakonto evoluis dum longa tempo, ankaŭ la literumo de la nomo de la reĝlando ŝanĝiĝis. Konsideru ankaŭ, ke la legendo devis trairi kvar lingve keltajn regionojn antaŭ ol la francoj kaj angloj donis al ni la finitajn verkojn: Skotlando, Kimrio, Kornvalo kaj Bretonio.

Kiam la legendo alvenis en Bretonion, la arketipa poemo estis plene evoluinta, eble antaŭ la mezo de la 12-a jarcento, sed ĝi delonge perdiĝis. La fruaj francaj poetoj kiel Beroul kaj Thomas derivis siajn rakontojn pri Tristan el ĉi tiu perdita arketipa poemo, kaj eble el bretona buŝa tradicio, nome de la bretonaj rakontemuloj aŭ kantistoj.

Mia argumento estas, ke Lyonesse tre bone povus havi malmulte da rilato kun subakviĝinta reĝlando inter Kornvalo kaj la Insuloj de Scilly, aŭ eĉ kun duklando aŭ reĝlando en Bretonio. Ĉar Drust venis el norda Britio, ĉu ne eblas, ke Lyonesse fakte estas Lothian, reĝlando en Skotlando, inter la muroj de Hadriano kaj Antonino Pio? Lothian, ĉar tie la origina rakonto de Tristan komenciĝis.

Sed se la legendo de Tristan havis nenion komunan kun la inundo de Lyonesse, de kie do venas ĉi tiu ideo pri inundo?

Laŭ mia scio, la plej frua fonto venis de William Camden, angla vojaĝanto kaj geografo kiu verkis Britannia en 1586. Li estis tiu, kiu diris, ke Lyonesse situiĝis inter St Michael’s Mount (insulo apud Kornvalo) kaj la Insuloj de Scilly. Camden diras, ke ĉi tio origine formis unu terpecon, kun arbaro kaj multaj prahistoriaj monumentoj. Ĉi tie, Lyonesse havis nenion komunan kun Arturo aŭ Tristan.

Tamen, la inundo ne okazis dumnokte, kiel Atlantido aŭ la urbo de Ys. Leviĝantaj marniveloj dum longa tempoperiodo kaŭzis la inundon, tiel ke la akvo kovris pli kaj pli da tero.

Ni povas kulpigi Alfred Tennyson (mortinta en 1892) pro la ligo inter la inundo de Lyonnesse kaj la Artura legendo. Tennyson verkis serion da poemoj pri Reĝo Arturo, kaj unu el ili estis la Morte d’Arthur (1842). Tennyson diras, ke Lyonesse estis la fina batalo de Arturo, kie la reĝo renkontis sian morton. Merlin igis Lyonnesse malaperi sub la maron, dronigante Mordred kaj lian tutan armeon.