Dedalo

• Taluso
• Dedalo kaj Ikaro
• Morto de Minoso

Taluso

Dedalo (Daidalos aŭ Δαίδαλος) origine estis atena majstra metiisto kaj inventisto. Dedalo estis la filo de Eŭpalamo kaj la pranepo de reĝo Ereĥteo de Ateno. Dedalo ankaŭ estis frato de fratino nomata Perdikso.

Dedalo estis ekzilita el Ateno kiam li mortigis sian propran nevon Taluson, la filon de Perdikso. Taluso fariĝis lernanto aŭ metilernanto de Dedalo kiam li estis dekdujara. Taluso estis tiel talentplena ke li inventis la segilon, el observado de la spino de fiŝo, kaj kompasilon por desegni cirklon. Ĵaluza pri la talento de sia nevo kaj timante ke li baldaŭ superos lin, Dedalo ĵetis sian nevon de la pinto de la Akropolo.

Laŭ la poeto Ovidio, Taluso estis ŝanĝita en malalte flugantan birdon ĉar ĝi timis flugi tro alte. Dedalo estis kaptita provante kaŝi la korpon de sia nevo per enterigado de ĝi. Depende de la fontoj, li aŭ fuĝis aŭ estis ekzilita el Ateno, post kiam li estis trovita kulpa en proceso ĉe la Areopago.

Dedalo kaj Ikaro

Dedalo iris al Kreto kaj servis Minoson kiel la arkitekto kaj metiisto de la reĝo.

Kiam Pasifae enamiĝis al la Kreta Bovo, estis Dedalo kiu helpis ŝin kunigi kun la bovo, kaj ŝi fariĝis la patrino de la monstro, la Minotaŭro.

Estis Dedalo kiu konstruis la Labirinton por enprizonigi la Minotaŭron. Nur Dedalo sciis kiel eskapi la Labirinton. La inventisto donis tiun sekreton al la filino de Minoso, Ariadno, kiu amis la junan atenan heroon Tezeon (vidu Tezeo).

Kiam Minoso ekkomprenis ke Dedalo respondecas pri la eskapo de Tezeo el la Labirinto, Minoso havis la metiiston kaj lian filon nomatan Ikaro enprizonigitaj en la Labirinto.

Por eskapi el la Labirinto, Dedalo faris paron da flugilaroj por si mem kaj Ikaro, kiuj estis faritaj el plumoj kaj vakso. Antaŭ flugi el sia kompleksa prizono, Dedalo avertis sian filon ne flugi tro alte. Kune, ili forflugis el la Labirinto.

Tamen, Ikaro flugis tro alte, forgesante la ominan averton de sia patro, ĉar li trovis flugadon ekscita. La suno fandigis liajn vaksajn plumojn; Ikaro mortis kiam li falis al la tero. Dum Heraklo estis sklavo de reĝino Omfale de Lidio, la heroo malkovris la korpon de Ikaro sur insulo Dolike, kiun li tuj enterigis. Heraklo nomis la insulon Ikarion. Dedalo estis tre dankema al Heraklo, kaj starigis statuon al Heraklo ĉe Piso. Tamen, Heraklo erare kredis la statuon reala persono kaj pensis ke ĝi estas malamiko, ĉar estis tre mallume tiun nokton. Do Heraklo ĵetis ŝtonon, kaj damaĝis sian propran statuon.

Malpli interesa versio de la historiisto Diodoro Siculus diris ke Dedalo fuĝis en ŝipo, prenante sian filon Ikaro. Kiam ili surteriĝis sur la insulo, Ikaro estis senatenta en elŝipiĝo, falis en la akvon kaj dronis. La insulanoj nomis sian insulon Ikarion, laŭ Ikaro.

Alia vario de tiu mito troviĝas en la Priskribo de Grekio de Paŭzanio. Dedalo eskapis kun sia filo sur malgranda ŝipo, persekutata de la minoa ŝiparo. Paŭzanio diris ke Dedalo inventis la velojn kiuj permesis al lia ŝipo superi la ŝipojn de Minoso, kiuj estis remitaj per remiloj. La sperto de Ikaro en stirado renversis la ŝipon. Heraklo renkontis kaj rekonis Ikaron sur la plaĝo, do la heroo enterigis lian korpon sur la insulo kiu nun estis nomata Ikarion.

Kiu ajn versio vi eble legis, Dedalo fine alvenis en Sicilio.

Morto de Minoso

Minoso ankoraŭ furiozis pro la eskapo de Dedalo, do li metis grandan rekompencon por trovi la inventiston, kaj dum jaroj li sendis siajn militŝipojn, serĉante la fuĝinton. Fine, li trovis la lokon de Dedalo en Sicilio. Minoso alportis grandan maran forton por kapti Dedalon.

Kokaluso, la reĝo de la sikanoj, amikiĝis kun Dedalo, kiu helpis lin konstrui plurajn grandajn citadelojn — Megaris, Akragas kaj Selinus.

Minoso alportis spiralan marŝelon kaj ofertis grandan rekompencon al iu ajn kiu povus tiri fadenon tra ĝi. Kokaluso alportis la ŝelon al Dedalo. Dedalo tiam ligis la fadenon al formiko, por ke la formiko povu tiri la fadenon tra unu fino de la ŝelo al la alia. Kokaluso tiam montris sian sukceson.

Minoso ekkomprenis ke Kokaluso kaŝas Dedalon. Minoso postulis ke Kokaluso fordonu la inventiston aŭ alfrontu sian potencan armeon. Kokaluso promesis doni Dedalon al la kreta reĝo, kaj ofertis sian hejmon en gastamo.

Dum Minoso banis sin, la filinoj de Kokaluso verŝis bolantan akvon super lian kapon. Kokaluso informis la kretan generalon ke ilia reĝo hazarde glitis kaj falis en la banon, plenan de varma akvo. Minoso estis enterigita en Sicilio.

Kiam Minoso mortis, li fariĝis atendanto de Temiso, diino de justeco, kune kun sia frato Radamanto kaj Eako, la filo de Zeŭso kaj Egino. Ili estis la tri juĝistoj en la Submondo, prezidantaj super la animoj de la mortintoj.