Januso
Romia dio de pasejo, pordegoj kaj pordoj. Januso estis ankaŭ la dio de agrikulturo, precipe de semtempo. Januso estis unu el la plej fruaj diaĵoj adorataj en la tempo de Romulo.
Januso estis prezentata kiel dio kun du vizaĝoj, turnitaj en kontraŭaj direktoj. Oni diris, ke unu vizaĝo rigardas en la pasintecon, dum la alia rigardas en la estontecon, do Januso estis ankaŭ la dio de tempo, se ne de profetado.
Januso ankaŭ estis prezentata portanta ŝlosilon en sia dekstra mano kaj bastonon en sia maldekstra.
Januso
Ilustraĵo el la Klasika Vortaro
de Dr Smith, 1895
Kvankam ne ekzistis greka ekvivalento de Januso, li verŝajne estis ligita kun Ani, la etruska ĉieldio, kiu ankaŭ havis du vizaĝojn.
En la Eneido ekzistis specialaj pordegoj en la templo de Januso, ene de la urbo Laurentum. Se la pordegoj estis malfermitaj, tiam tio signigus militon. Latinuso, la reĝo de la Latinoj, rifuzis malfermi la pordegon kaj esti trenita en sennecesan militon kontraŭ Eneo kaj la Trojanoj. Estis Juno, kiu ĵetis malfermaj la pordegojn.
En Romo, la sanktaj pordegoj de milito nomitaj Ianus geminus staris en la Forumo. Ili estis lasitaj malfermitaj dum tempoj de milito. Tiuj pordoj estis fermitaj nur dum la tempo de Numa Pompilio kaj Aŭgusto.
En posta mito, Januso estis dirita esti la filo de Apolono kaj Kreŭso, kiu naskiĝis en Tesalio. Januso migris al Italio, kie li fondis la urbon Janikulo sur la Tibero. Januso estis antikva reĝo de Italio kaj edziĝis al virino nomita Jana. Januso estis la patro de pluraj infanoj krom de sia edzino. Januso estis la patro de Tiberino de Kamaseno, de Fonto de Juturno, kaj de Kanenso de Venilio.
La monato januaro estis nomita laŭ li, kaj lia festo, nomita Agonium, estis celebrata la 9-an de januaro.
