Sinjorino de la bestoj (Potnia theron)

Potnia theron aŭ «Sinjorino de la bestoj» estas la figuro trovita pli ofte en minoa kaj mikena arto ol iu ajn alia Potnia. Ŝi estis ankaŭ konata kiel «Sinjorino de sovaĝaj aĵoj», «Sinjorino de sovaĝaj bestoj», kaj pluraj aliaj similaj titoloj.

Indas noti ke tiu nomo, Potnia theron, neniam estis trovita sur la Lineara B tabuletoj. La nomo estas fakte moderna invento por denoti bronzepokajn egeajn diinojn kiuj ofte aperis kun bestoj en ikonoj. Do estus eraro por iu ajn diri ke iu diino havis tiun nomon.

Potnia theron estis diino de naturo, precipe super la sovaĝaj kaj hejmaj bestoj. Ŝi kontrolis naturon kaj bestojn, aŭ per sia ĉeesto aŭ per subigado per forto.

Influoj de la Proksima Oriento

La Sinjorino de la bestoj ne estis limigita al minoa Kreto aŭ kontinenta Grekio. Similaj figuroj troveblas en arto en la Proksima Oriento, kiel el antikva Sirio kaj en Babelonio. La bronzepokaj proksimorientaj religioj, same kiel ilia ikonoklasta arto, verŝajne influis la minoan civilizon ĉar Kreto havis prosperajn komercajn ligojn kun la Oriento.

En proksimorienta arto, la Sinjorino de la bestoj ofte estas vidata nuda, flankigita ambaŭflanke de bestoj. Foje ŝi forte tenas ilin en ambaŭ manoj per iliaj oreloj, gorĝoj, aŭ per iliaj malantaŭaj kruroj. Alifoje ŝi estas vidata staranta sur la dorso de besto. Tio montris ke la diino havis potencon super naturo kaj la potencon subigi sovaĝajn bestojn.

Tiuj influoj videblas sur la Francois-vazo de la 4-a jarcento a.K., kie ĝi bildigis la diinon Artemison tenanta leonon kaj cervon per iliaj gorĝoj. Tamen Artemiso aperis vestita en longa robo, malkiel ŝia proksimorienta ekvivalento. Vidu la Olimpanoj, Artemiso, por la bildo de ŝi kiel la Sinjorino de la bestoj.

Artemiso estis la kutima diino kiun homoj asocias kun la Sinjorino de la bestoj. Artemiso estis la diino de ĉaso kaj la persekuto. Ŝi ankaŭ estis vidata kiel la arbar-diino kaj la protektantino de sovaĝaj bestoj.

Potnia theron eble bone estas la kreta ĉasistino-diino Britomartis aŭ Diktinna. Britomartis estis klare identigita kun la posta virgulin-diino Artemiso. Artemiso heredis kelkajn el la atributoj de la Sinjorino de la bestoj.

Diferencoj inter la Sinjorino de la bestoj kaj Artemiso

Artemiso estas la plej proksima greka diino al la minoa Sinjorino de la bestoj (Potnia theron), pro la implikiĝo de Artemiso kun sovaĝaj bestoj. Tamen ekzistas pluraj notindaj diferencoj inter la du diinoj.

Ni kutime vidas Artemison kiel virgulinon kaj ĉasistinon. En arto ŝi kutime estas vidata tenanta arkon en sia mano.

La Sinjorino de la bestoj aliflanke ne aperas kun arko. Ŝi estis diino kiu kontrolis la naturan mondon, kiel sovaĝajn bestojn aŭ birdojn, ne kiel ĉasistino de sovaĝaj bestoj. Ŝia potenco estis esprimita per tenado de la bestoj per iliaj oreloj, gorĝoj aŭ malantaŭaj kruroj. Ankaŭ la motivo de la Potnia theron kutime estas vidata kun flugiloj; la proksimorientaj ikonoj de la Sinjorino de la bestoj ne havas paron da flugiloj.

Kiel la greka ĉasistino Artemiso, la diino kutime estis vidata kun aliaj virinoj aŭ nimfoj, sed la Sinjorino de la bestoj pli ofte estis vidata kun vira figuro, kutime mortula reganto aŭ militisto (kiel en la kazo kun la proksimorienta diino). Tio estis ĉar la Sinjorino de la bestoj kutime estis vidata kiel la patrono de junaj militistoj. La greka Artemiso foje estis adorata de militistoj, kiel en Sparto, kie ŝi estis patrono de la iniciigo de knaboj en junajn militistojn.