La Familia Arbo de Edipo: Kion Vi Bezonas Scii

La familiaj rilatoj en la Sofoklaj Tri Tebaj Tragedioj (Edipo Reĝo, Edipo ĉe Kolono kaj Antigona) estas ŝlosila parto de la famaj tragedioj. Ĉi tiuj familiaj rilatoj estas la ŝlosilaj faktoroj por kompreni la dramojn mem. La familia arbo de Edipo tute ne estas simpla, ĉar la roluloj ofte estas parencaj en du malsamaj manieroj samtempe. Estas komuna scio, ke Edipo edziĝis kun sia patrino, Jokasta, sed gravas kompreni la sekvojn de ĉi tiu incesta geedziĝo, kiu malbenas la familion dum tri generacioj.

Edipo estas la filo de Lajo kaj Jokasta. Li edziĝas kun sia propra patrino, kaj ŝi naskas du filojn (Polinikon kaj Eteoklon) kaj du filinojn (Ismenan kaj Antigonan). Kiel idoj de patrino kaj filo, ĉi tiuj kvar infanoj estas kaj la infanoj kaj la nepoj de Jokasta kaj la infanoj kaj gefratoj de Edipo samtempe.

Alia familia dinamiko, kiu meritas atenton, estas la frato de Jokasta, Kreono, kiu havas filon kun sia edzino Eŭridico, nomatan Hajmono. Hajmono estas kaj unua kaj dua kuzo de la kvar infanoj de Edipo kaj Jokasta, dum li ankaŭ estas unua kuzo kaj nevo de Edipo samtempe. Kreono estas kaj onklo kaj bofrato de Edipo.

Edipo Reĝo kaj la Profetaĵo: La patromurdo/incesto de Edipo

Gravas scii, kiel Edipo kaj Jokasta kuniĝis komence, ĉar ĉi tiu rilato ĉiam estas la kerno de la Tebaj Tragedioj. Eĉ kiam la geedzoj jam delonge foriris, la efikoj de ilia malbenita rilato estas sentataj de iliaj infanoj dum la tri dramoj. Antaŭ la rakonto en Edipo Reĝo (kiu foje estas tradukata kiel Edipo Tirano, Reĝo Edipo aŭ Edipo, Reĝo de Tebo), ekzistas profetaĵo, ke Edipo mortigos sian patron, la reĝon Lajon de Tebo, kaj edziĝos kun sia patrino, Jokasta. Por malhelpi la plenumiĝon de la profetaĵo, ili planas murdi sian filon, sed li eskapas helpe de la servistoj kaj estas adoptita de geedzoj, kiuj ne konas lian identecon.

Malkovrinte ĉi tiun profetaĵon, Edipo fuĝas de hejmo, ne volante damaĝi siajn gepatrojn, ne sciante, ke ili fakte adoptis lin. Dum sia fuĝo, Edipo renkontas viron kun liaj servistoj kaj batalas kontraŭ li, rezultigante, ke Edipo senkonscie mortigas sian propran patron, kiu ankaŭ ne rekonas lin kiel sian filon. La mortigo de Lajo fare de Edipo plenumas la unuan parton de la profetaĵo. Solvinte la enigmon de la Sfinkso, kiu terurigis Tebon, Edipo estas rekompencita per la titolo de reĝo pro sia konfronto kun la Sfinkso kaj, per tio, edziĝas kun Jokasta. Fine, ambaŭ ekkonas, ke Jokasta estas la vera patrino de Edipo kaj ke la profetaĵo - mortigi la patron, edziĝi kun la patrino - estas plenumita.

Ĉi tiu terura vero estis malkovrita post kiam Tebo alfrontis teruran peston. Edipo, tiam la reĝo de Tebo, sendas sian onklon/bofraton Kreonon por peti konsilon de la orakolo, kiu argumentas, ke la pesto estas la produkto de religia malbeno, ĉar la murdo de la eksa reĝo Lajo neniam estis juĝita. Edipo konsultiĝas kun la blinda profeto Tireziaso, kiu akuzas lin pri partopreno en la murdo de Lajo.

Dum pli da detaloj el la tago, kiam la reĝo Lajo estis murdita, venas al la surfaco, Edipo kaj Jokasta komencas kunmeti la pecojn kaj fine konkludas, ke ilia kuniĝo estas konstruita sur patromurdo kaj incesto kaj ke la profetaĵo estis vera.

Malkovrinte la veron, Jokasta faras memmortigon per pendigo kaj**, naŭzita pro siaj agoj, Edipo blindigas sin** kaj petas esti ekzilita, petante sian bofraton/onklon Kreonon prizorgi liajn infanojn, dirante, kiel li bedaŭras, ke li venigis ilin al la mondo en tian malbenitan familion.

Liaj du filoj kaj fratoj, Eteoklo kaj Poliniko, provas malakcepti sian patron/fraton en lia deziro ekziliĝi kaj, pro tio, Edipo metas malbenon sur ambaŭ, ke ili mortigos sin mem en batalo.

Edipo ĉe Kolono kaj la malbeno: Morto de La Familio

Edipo ekiras sur la vojon kun la akompano de sia filino/fratino Antigona, vagante dum jaroj. Ĉar lia rakonto pri incesto kaj patromurdo hororigis kaj naŭzigis ĉiun, kiun li renkontis, Edipo estis forpelita el ĉiu urbo, kiun li vizitis. La sola urbo, kiu akceptus lin, estis Kolono, parto de la atena teritorio. Liaj du filoj restas por regi Tebon kune, kun la plano, ke ĉiu frato pasigus alternajn jarojn sur la trono.

Je la fino de la unua jaro, Eteoklo rifuzas rezigni la tronon kaj ekzilas sian fraton, akuzante lin pri malico. Poliniko iras al la urbo Argoso, kie li edziĝas kun la filino de la reĝo kaj kunigas armeon por helpi lin repreni la tronon de Tebo. Dum la batalo, la filoj/fratoj de Edipo duelas kaj mortige vundas sin reciproke, lasante Kreonon reveni al la trono kiel reĝo de Tebo. Lia malbeno sur liaj filoj estas plenumita, kaj Edipo tiam mortas pace.

La familia arbo de Edipo estas, je la fino de Edipo ĉe Kolono, preskaŭ neniigita. Jokasta estas la unua, kiu foriris, farinte memmortigon je la fino de Edipo Reĝo. Edipo kaj liaj du filoj/fratoj mortas je la fino de Edipo ĉe Kolono. En la lasta Teba Tragedio, Antigona, de la familia arbo de Edipo, restas nur liaj du filinoj/fratinoj Antigona kaj Ismena, kune kun Hajmono (lia kuzo/nevo) kaj lia onklo kaj bofrato Kreono, kiu nun servas kiel reĝo.

Antigona kaj morto: La restaĵoj de Edipo kaj Tebo

Antigona ĉefe traktas la deziro de Antigona doni al sia frato Poliniko taŭgan kaj respektan entombigon post esti mortigita en batalo. Samtempe, Kreono volas fordoni lin al la hundoj, ĉar li perceptas Polinikon kiel perfidulon. Alia tavolo de la familia arbo estas, ke Hajmono estas promesita edziĝi kun Antigona, sia kuzino.

Je la fino de la dramo, Antigona faras memmortigon post esti malliberigita de Kreono pro provo doni taŭgan entombigon al Poliniko. Malespera Hajmono, trovisinte ŝian korpon, ponardas sin mem al morto. Eŭridico ankaŭ faras memmortigon post ekscii pri sia filo, distranĉante sian propran gorĝon. Tial, je la fino de la Tebaj Tragedioj, de Edipo postvivas nur lia filino/fratino Ismena kaj Kreono, lia bofrato/onklo, kiu restas sola en la kaosa Tebo.