Troy

Trojo estis frigia urbo sur la Troado. Trojo estis ofte nomata Ilio. Vidu Domoj de Trojo por pliaj detaloj.

Geografie, Trojo kontrolis la Helesponton (Dardanelojn), la mallarĝan markolo kiu estas la enirejo de la Egea Maro al la Marmara Maro, sekvata de alia markolo tra la Bosforo al la Nigra Maro. Strategie, kontroli tiun ĉi markolon signifis kontroli la maran komercvojon de la Egea Maro al la Nigra Maro, ebligante al ili ekzigi impostojn de ŝipoj.

Trojo situis sur la monteto aŭ teraltaĵo hodiaŭ nomata Hisarliko, kiu laŭ la mito estis konstruita sur la monteto nomata Ato. Apartigante la urbon de la Egea marbordo, kie la floto de Agamemnono laŭdire surbordiĝis, estis ebenaĵo kaj la rivero Skamandro (nun nomata Ĉanakkale).

Ilo, filo de Troso, fondis Trojon kaj nomis la urbon laŭ si mem, Ilio aŭ Iliono (Ἰλιον), sed ĝi estis pli konata kiel Trojo. Li lasis sian fraton Asarakon por regi Dardanion, multe pli malnovan urbon ol Trojo. Kiam lia filo Laomedonno sukcedis lin, Trojo fariĝis pli potenca kaj la dominanta el la du urboj, ĉar ĝi povis kontroli la komercvojon de la Helesponto.

La dioj Posejdono kaj Apolono konstruis la murojn de Trojo, kun la helpo de mortulo nomata Eako, filo de Zeŭso kaj Ejgino, kaj la reĝo de la insulo Ejgino. La urbo havis du ĉefajn pordegojn: la Skeajn Pordegojn kaj la Dardanajn Pordegojn (aŭ Dardaniajn Pordegojn). La ĉefa centro de la urbo estis la citadelo nomata Pergamo.

Tamen, Trojo estis kaptita de Heraklo (kaj Telamono) kiam Laomedonno rifuzis honori sian interkonsenton kun la heroo. Laomedonno kaj ĉiuj liaj filoj krom Priamo (Podarko) estis mortigitaj. Priamo sukcedis sian patron. Priamo estis la lasta reĝo de Trojo, post dekjara milito kontraŭ la grekoj. Vidu la Trojan Militon por la plena rakonto de la milito.

Vidu la genealogian arbon de la Domo de Trojo kaj Dardanio.

Arkeologie, la ruinoj de la urbo estis remalkovritaj en la dua duono de la 19-a jarcento de germana arkeologo nomata Heinrich Schliemann, kiu elfosis Hisarlikon. Kion li malkovris estis ke ekzistis sinsekvaj niveloj kie la urbo estis rekonstruita naŭ fojojn, unu super la alia, tiel frue kiel en la Frua Bronzepoko. Ĉiu nivelo de la urbo estis nomata per romia cifero de arkeologoj, ekz. Trojo I, Trojo II, Trojo III, ktp.

Trojo VI estis konstruita dum la Meza Bronzepoko kaj Trojo VII en la Malfrua Bronzepoko. Schliemann kredis ke Trojo VI estis la Trojo de Homero, sed ĉi tiu urbo estis detruita de tertremo ĉirkaŭ 1300 a.K., ne de milito. Trojo VI estis pli riĉa ol ĝiaj sekvantaj sukcedintoj, Trojo VIIa kaj poste Trojo VIIb. Trojo VIIa estis detruita de fajro, kaj eble de perforto.