Cernunnoso

Cernunnoso: Mistero de la Kornohava Cernunnoso estis la gaela dio de bestoj, naturo kaj sovaĝeco. Li estis nomata la Kornohava aŭ la kelta kornohava dio, kaj li estis la peranto inter homoj kaj naturo. Kvankam li restas mistera dio, ekzistas multaj kornohavaj dioj en la kelta mitologio, kiuj li povus esti. Legu pli pri la Kornohava kaj ĉiuj liaj misteroj en ĉi tiu artikolo.

Kiu Estis Cernunnoso en Kelta Mitologio?

Cernunnoso, aŭ la Kornohava, estis la dio de bestoj kaj sovaĝaĵoj en la kelta mitologio. Bedaŭrinde ni ne havas multajn informojn pri li. Tio povus esti ĉu ĉar iuj rakontoj mankas en la mitologioj, ĉu pro la fakto, ke ekzistas ĉirkaŭ 50 kornohavaj dioj en la kelta mitologio. En arto li ofte estis montrata kiel pli aĝa aŭ mezaĝa viro kun kornaro kaj barbo, kaj multfoje estas prezentata sidanta krucgambe.

Ĉi tiu kornohava dio de la arbaro regis super naturo kaj ĉiuj sovaĝaĵoj de la mondo. Li estis dio de naturo kaj dio de bestoj, kaj en iuj rakontoj li estis vidata kiel ilia gvidanto. Ne nur tio, sed li estis ia natura paciganto. Li povis peri inter homoj kaj bestoj same kiel inter bestoj de malsamaj specoj.

Li eble estis iom fekundeca dio aŭ protekta dio, aŭ eĉ dio de ĉasado. Kiel aliaj naturaj dioj, li estis konektita al vivo kaj kreado, signifante, ke li eble estis kreinto-dio. Pro la manko de kompleta mitologio kaj miksitaj rakontoj, ne estas tute klare, kiaj ĉiuj liaj atributoj estis. Sed entute li estis dio de naturo, kaj tio estis, kie li pasigis sian tempon.

Kio Estas en Nomo?

La nomo venas de la antikva gaela, signifante “kornohava” aŭ “kornohavanto.” La vortoparto “cern” estas komuna en hindeŭropaj lingvoj por signifi kornon aŭ kornaron. Ĝi tre similas al la greka vorto “corn,” kiel en la vorto unukornulo, kornohava besto. Cernunnoso, kiel Cailleach, estas pli kiel ĝenerala termino por kornohava dio.

Li ne vere havas sian propran mitologion kaj eble estas nur miksaĵo de multaj malsamaj diaĵoj, do scienculoj iom uzas lian nomon kiel ia ĝenerala nomo por iu ajn el la kornohavaj dioj en monda mitologio.

Rakonto de la Kelta Dio de la Ĉasado

Bildoj de Cernunnoso unue estis trovitaj en norda Italujo, kiu estis parto de la kelta mondo, komencante ĉirkaŭ 400 a.K. Malgraŭ tio, li faris sian vojon al Irlando kaj la Britaj Insuloj, kie li estis plej vaste adorata. Kristanismo poste kreskis kaj prenis la lokon de iamaj paganaj ritoj. Post tio la kristanoj prezentis Cernunnoson kiel ia Antikristo-figuro.

Ankaŭ eble estis ioma konfuzo inter li kaj la rolulo de la diablo. En multaj kristanaj pentraĵoj la malbona rolulo, aŭ la diablo, estas prezentata kiel havanta kornojn kaj aspektanta kiel besto. Ĉi tiu konekto al Cernunnoso eble estis pro lia tre potenca influo en la pagana mondo. La kristanoj volis malfortigi lian potencon.

Bedaŭrinde Cernunnoso estis menciita nur unufoje laŭnome en historiaj fontoj. Do li ne havas la saman antologion de mitoj al sia nomo kiel la aliaj keltaj dioj. Li tamen portas similecon al multaj aliaj kornohavaj diaĵoj en la kelta mondo kaj dividas iujn el iliaj atributoj, kreante iom da konfuzo pri li. Tamen li povus aŭ esti ĉi tiuj diaĵoj aŭ nur estis inspirita de aŭ inspiris ilin.

Cernunnoso kaj Aliaj: Kiu Li Efektive Estis?

Herne la Ĉasisto: Ekzistas ioma konekto inter Cernunnoso kaj Herne la Ĉasisto, ĉar ili ambaŭ portis kornaron. Tamen Herne la Ĉasisto estis fantomo, kaj li hantis la arbarojn de Berkshire en Anglujo. Li ankaŭ ĉasis ĉirkaŭ aparta arbo, kaj li rajdis ĉevalon. Tamen li ankaŭ turmentis brutojn, finigante sian parencecon kun Cernunnoso.

Conach Cernach: Ekzistas simileco al Cernunnoso pro la baza vorto “cern,” signifanta kornon aŭ kornaron. Ĉi tiu rolulo estas el grupo de rakontoj nomata la Ulstera Ciklo. Ne estas multe alia krom la nomo, kiun Conach kaj Cernunnoso havas komuna.

Pano kaj Silvano: Ĉi tiuj dioj estas tre similaj al Cernunnoso, ĉar ili estis ankaŭ kornohavaj dioj en la grek-romiaj tradicioj. Ili ankaŭ aspektis idente al kaproj, kaj ili estis la regantoj de la sovaĝa mondo.

Wotano: Wotano estis ĝermana dio de la ĉasado. Li portis kornaron, kaj li kondukis spiritojn en ĉasadoj. Li estis tre proksime ligita kun bestoj kaj iliaj atributoj.

Baphometo: Iuj kredas, ke Cernunnoso estis la inspiro por la Templanoj krei Baphometon. Li estis kiel demonfiguro, kiun ili eble adoris. La dioj havis similajn fizikajn karakterizaĵojn unu al la alia.

Sankta Ciarán: Eble ankaŭ estis ligilo inter Cernunnoso kaj Sankta Ciarán, unu el la Dekdu Apostoloj de Irlando. La rakonto diras, ke ĉi tiu viro povis malsovaĝigi bestojn, kaj ili fariĝis liaj amikoj kaj sekvantoj.

Cernunnoso en Aliaj Religioj

Kornohava dio estas bildo abunda en multaj mitologioj tra la mondo. En multaj kulturoj pastro aŭ religiulo eble prenas la aspekton de bestoj en certaj ritoj. Por fari tion, ili surmetus aferojn kiel bestohaŭtojn kaj kornaron aŭ kornojn.

Hodiaŭ Cernunnoso estas figuro kaj en Wicca kaj en Novpaganismo. Li ne estas nomata tia, sed adorado de Cernunnoso kaj oferoj al Cernunnoso okazas en ambaŭ religioj, kiuj ankoraŭ ekzistas hodiaŭ. En Wicca la kornohava dio kaj lia rilato kun la diino disvolviĝas en la ciklo de sezonoj. Aŭtune la kornohava dio mortas.

Kiel la lando, li kuŝas dormantanta ĝis la printempo, kiam li estas relevigita. Tamen tio ne estas vere ligita al pasintaj ritoj sed pli nova afero kreita kun ĉi tiuj pli novaj religioj bazitaj sur paganaj konceptoj. Iuj el liaj plej komunaj bildoj uzataj hodiaŭ venas de la libro de 1931 de Margaret Murray nomata “The God of the Witches.” En la libro ŝi priskribas Cernunnoson kiel diecan/fantoman kornohavan figuron en la arbaro kaj komparas lin al Herne la Ĉasisto.

La Simboloj de Cernunnoso

Cernunnoso havis multajn simbolojn ligitajn al sia nomo. La simboloj de la kornohava dio inkluzivis:

• Pilastro de la Boatisto
• Dana Gundestrup-Kaldrono
• Torcoj
• Cervo

La Pilastro de la Boatisto estas la sola loko de la nomo de Cernunnoso. Ĝi estis kreita en Parizo dum la 1-a jarcento a.K. kaj havis plurajn aliajn diojn kaj diinojn sur la Pilastro. Cernunnoso estis unu el la montritaj dioj, kaj en ĉi tiu bildo li havis torcojn pendantajn sur sia kornaro. Torcoj estas metalaj ringoj, kiuj kutime estas portataj ĉirkaŭ la kolo.

La prezento de Cernunnoso sur la Dana Gundestrup-Kaldrono probable estas lia plej fama reprezento. Ĉi tiu kaldrono eble estis kreita en parto de Grekujo, kiu estis parto de la kelta mondo. Ne estis nomo en ĉi tiu artaĵo, nur la bildo de kornohava dio, kiun oni supozas esti Cernunnoso.

Kvankam li estis la dio de ĉiuj bestoj, li plej ofte estas ligita kun la cervo. Multaj el liaj artaj reprezentoj montras lin kiel homon miksitam kun cervo.

Cernunnoso en Popola Kulturo

Ĉar Cernunnoso kaj kornohavaj dioj ĝenerale estas sufiĉe disvastiĝintaj, ne estas mirinde, ke ekzistas multaj referencoj kaj bildoj de li en popola kulturo.

• En Marvel Comics Cernunnoso aperas kiel viro kun kornaro same kiel la vizaĝo de cervo.
• Monica Richards havas kanton nomatan “The Antler King.”
• Li aperas kiel dio en la videoludo SMITE kaj kiel demono en la serio Megami Tensei.
• En 2018 malgranda kupra homa figurino estis malkovrita de arkeologoj en Anglujo. Ĝi datas de la 2-a jarcento a.K., kaj pro la torco oni kredas, ke ĝi estas reprezento de Cernunnoso. Ĝi estas de romia deveno kaj nur du colojn alta!

Konkludo Bedaŭrinde oni ne scias multe pri Cernunnoso kiel individua dio. Liaj rakontoj perdiĝis al tempo kaj historio. Tamen ni scias iom pri liaj atributoj kaj liaj konektoj al aliaj dioj. Li eĉ ankoraŭ estas bone konata hodiaŭ malgraŭ sia mistero! Rigardu la ĝeneralan liston de faktoj pri Cernunnoso pritraktitaj en ĉi tiu artikolo:

• Cernunnoso estis la kelta dio de bestoj kaj sovaĝeco.
• Li estis la sinjoro de ĉiuj sovaĝaĵoj, kaj li povis krei pacon inter bestoj, homoj kaj bestoj de malsamaj specioj.
• Cernunnoso povis igi kaj rabobeston kaj predon kuŝi kune. Li iafoje estis prezentita kun grupo de malsamaj bestoj ĉirkaŭantaj lin.
• Pro siaj diversaj kapabloj li estis konsiderata la dio de kreado, fekundeco kaj protekta dio de bestoj kaj naturo.
• Lia nomo signifas “kornohava” aŭ “kornohavanto” en la antikva gaela, kaj ĝi eble estis pli ĝenerala termino por kornohava diaĵo. Scienculoj uzas ĉi tiun terminon kiel manieron kovri ĉiujn kornohavajn diojn en monda mitologio.
• Bedaŭrinde ĉi tiu dio restas mistero. Li estis menciita nur unufoje laŭnome en historia fonto, kaj la resto de liaj rakontoj iom perdiĝis al tempo.
• Bildoj de Cernunnoso unue estis trovitaj en norda Italujo, kiu estis kelt-kontrolata regiono komencante ĉirkaŭ 400 a.K.
• Tamen li estis pli vaste adorata en Irlando kaj la Britaj Insuloj.
• Post kiam kristanismo transprenis, ili transformis lin pli al Antikristo-aŭ-Satano-figuro.
• Ne estas surprizo ĉar la Satano-rolulo ofte estas prezentata kiel kornohava kaj aspektanta kiel besto en multaj artaĵoj de pli malnovaj periodoj (eĉ hodiaŭ!).
• Ĉi tiu ŝanĝo povus esti ĉar ili deziris malfortigi la influon, kiun li havis super la kelta pagana mondo, kaj eble tial estas neniuj mitoj al lia nomo?
• Cernunnoso estis tre simila al aliaj kornohavaj dioj en diversaj mitologioj.
• Iuj kredas, ke li estis la sama kiel aŭ simila al Herne la Ĉasisto.
• Herne la Ĉasisto estas fantomo, kiu hantas la Arbarojn de Berkshire en Anglujo kaj ankaŭ portas kornojn.
• Li ankaŭ similas al Pano aŭ Silvano en la grek-romia tradicio, ankaŭ kornohavaj dioj kun aliaj bestaj atributoj.
• Conach Cernach estas rolulo en la Kelta Ulstera Ciklo. La sola simileco inter ili estas la fakto, ke iliaj nomoj dividas similajn bazojn, “cern,” signifanta “kornon,” aŭ “kornaron.”
• Cernunnoso ankaŭ estis kiel la ĝermana Wotano, sinjoro de la ĉasado, kornohava dio, kiu estis respondeca pri la bestoj.
• La Kornohava Dio eble estas la inspiro por la Templanoj krei Baphometon. Li estis kornohava demonfiguro, kiun oni kredis, ke ili adoris.
• Ekzistas ankaŭ homa simileco al Cernunnoso nomata Sankta Ciarán, kiu estis unu el la Dekdu Apostoloj en Irlando. Ĉi tiu sanktulo povis trankviligi kaj malsovaĝigi bestojn, kaj li fine gajnis amason da bestaj amikoj kaj sekvantoj.
• Kvankam Cernunnoso estis mistero kaj restas tia, li daŭras hodiaŭ en la religioj Wicca kaj Novpaganismo. Li estas adorata kiel kornohava dio en Wicca kaj dio de fekundeco kaj vivo.
• Li estis parto de la ciklo de la sezonoj. Ĉiun jaron li mortis aŭtune nur por esti relevigita printempe ĉe la festivalo Imbolc.
• Liaj modernaj bildoj kaj komparo al Herne la Ĉasisto verŝajne venas de la libro de 1931 de Margaret Murray, “The God of the Witches.”
• Cernunnoso havas multajn simbolojn kaj artajn reprezentojn: la Pilastro de la Boatisto, la Dana Gundestrup-Kaldrono, torcoj kaj la cervo.
• La Pilastro estis ĉizita en Parizo kaj estis prezento de multaj dioj kaj diinoj, kiuj inkluzivis Cernunnoson laŭnome.
• Sur la Pilastro li havis kornaron, kaj sur ĉi tiu kornaro estis torcoj, kiuj estas metalaj ringoj ofte portataj ĉirkaŭ la kolo.
• En multaj artaĵoj li estis montrata portanta ĉi tiujn torcojn kaj estante barba pli aĝa viro sidanta krucgambe.
• Lia plej fama prezento estas sur la Dana Gundestrup-Kaldrono, kreita ĉirkaŭ la 1-a jarcento a.K.
• Alia el la simboloj de Cernunnoso estis la cervo. Li estis la dio de ĉiuj bestoj, sed lia plej ofta besta konekto estas la cervo.
• En popola kulturo li aperas en Marvel Comics kaj la videoludo SMITE.
• En 2018 arkeologoj trovis malgrandan kupran statuon de Cernunnoso en Anglujo. Ĉar ĝi portis torcon, oni pensas, ke la figurino estas reprezento de Cernunnoso.

Cernunnoso estis la dio de ĉiuj sovaĝaĵoj, kaj li reprezentis tiun sovaĝecon. Li estis mistera kaj mistika figuro, kaj li fariĝis asociita kun multaj aferoj dum la tempo, de vivo al morto. Li povis ordoni la bestojn kaj sovaĝaĵojn, kaj li povis disvastigi pacon inter homo kaj besto. Lia potenco daŭras eĉ se lia rakonto perdiĝis, kaj eble li sentas iom da kontento, ke ankoraŭ estas homoj, kiuj adoras kaj memoras lin eĉ hodiaŭ.